Công ước Hà Nội: Dấu mốc toàn cầu, khẳng định vai trò Việt Nam

"Ba thông điệp từ “Công ước Hà Nội”

Phát biểu khai mạc Lễ mở ký, Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định, trong thời đại số, không gian mạng vừa là động lực phát triển, vừa là mặt trận mới của an ninh toàn cầu. Cùng với sự bùng nổ của công nghệ số, tội phạm mạng đang gia tăng nhanh chóng về quy mô, mức độ và hậu quả, gây ra những thách thức nghiêm trọng đối với hòa bình, an ninh và sự phát triển bền vững của các quốc gia.

Chủ tịch nước nhấn mạnh, sau 5 năm đàm phán kiên trì và hàng nghìn lượt đóng góp từ các quốc gia, Công ước Hà Nội ra đời là thành quả của tinh thần đoàn kết, đối thoại và thượng tôn pháp luật quốc tế. Văn kiện này gửi đi ba thông điệp cốt lõi mang ý nghĩa sâu sắc đối với thế giới:

Thứ nhất, khẳng định cam kết chung trong việc xây dựng trật tự và bảo đảm an ninh mạng toàn cầu dựa trên luật pháp quốc tế, nhằm bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và an toàn của mọi công dân.

Thứ hai, đề cao tinh thần chia sẻ trách nhiệm và hợp tác quốc tế, bởi chỉ khi các quốc gia cùng đồng hành, hỗ trợ lẫn nhau trong đào tạo, nâng cao năng lực và chuyển giao công nghệ, mới có thể ứng phó hiệu quả với tội phạm mạng xuyên biên giới.

Thứ ba, đặt con người là trung tâm của tiến trình số hóa, hướng tới một không gian mạng an toàn, nhân văn và bao trùm, để “công nghệ phục vụ đời sống” và không ai bị bỏ lại phía sau.

Chủ tịch nước Lương Cường kêu gọi các quốc gia nhanh chóng phê chuẩn Công ước, biến những cam kết thành hành động cụ thể, góp phần thiết lập một trật tự số công bằng, ổn định và dựa trên luật lệ.

Tiếng nói từ LHQ và UNODC, nội dung cốt lõi của Công ước

Phát biểu tại buổi lễ,Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhấn mạnh, Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng là một công cụ pháp lý có tính ràng buộc mạnh mẽ, giúp củng cố hệ thống phòng thủ tập thể của thế giới trước các mối đe dọa ngày càng tinh vi trong không gian mạng. Theo ông, điểm đột phá lớn của Công ước là thiết lập cơ chế chia sẻ chứng cứ số xuyên biên giới – một vấn đề từng là rào cản lớn trong điều tra quốc tế – và lần đầu tiên hình sự hóa hành vi phát tán hình ảnh nhạy cảm khi chưa có sự đồng thuận, qua đó tăng cường bảo vệ quyền con người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.

Tổng Thư ký Guterres nhấn mạnh, Công ước thể hiện sức mạnh của chủ nghĩa đa phương, khi các quốc gia cùng nhau thống nhất quy tắc ứng xử trong không gian số, bảo đảm rằng không một ai bị bỏ lại phía sau và mọi quốc gia đều được bảo vệ trước tội phạm mạng. Đây không chỉ là hiệp ước pháp lý, mà còn là cam kết về đạo đức và nhân văn trong kỷ nguyên số.

Về phần mình, Giám đốc điều hành UNODC Ghada Fathy Ismail Waly đánh giá Công ước là bước ngoặt lịch sử sau 5 năm đàm phán, đồng thời kêu gọi các quốc gia nhanh chóng ký kết, phê chuẩn và đầu tư vào nâng cao năng lực thực thi. Bà khẳng định UNODC sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật và pháp lý để bảo đảm Công ước được triển khai hiệu quả, tạo dựng không gian mạng an toàn, nhân văn và thịnh vượng.

Công ước gồm 9 chương, 71 điều, quy định toàn diện về hình sự hóa hành vi phạm tội qua mạng, hợp tác điều tra – dẫn độ, chia sẻ chứng cứ điện tử, tịch thu tài sản phạm tội, bảo vệ nhân chứng và hỗ trợ nạn nhân. Việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký và là nước đầu tiên ký Công ước thể hiện vai trò tiên phong và cam kết mạnh mẽ với thượng tôn pháp luật quốc tế, góp phần định hình trật tự số công bằng và bền vững cho thế giới.

Công ước Hà Nội và dấu ấn Việt Nam

Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng không chỉ là sự kiện quốc tế có ý nghĩa lịch sử, mà còn để lại dấu ấn đậm nét của Việt Nam trong vai trò chủ nhà và là quốc gia đầu tiên đặt bút ký. Việc Thủ đô Hà Nội – “Thành phố vì Hòa bình” – được lựa chọn là địa điểm diễn ra lễ mở ký đã khẳng định vị thế, uy tín và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác đa phương, đóng góp vào nỗ lực toàn cầu xây dựng không gian mạng an toàn, tin cậy và nhân văn.

Sau 8 phiên đàm phán chính thức và 5 phiên họp giữa kỳ kéo dài hơn 30 tháng, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã nhất trí thông qua Công ước vào tháng 12/2024. Đây là hiệp ước đa phương toàn cầu đầu tiên trong hơn hai thập kỷ qua nhằm đối phó tội phạm mạng – một vấn đề xuyên biên giới, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, kinh tế và đời sống xã hội của mọi quốc gia. Với sự tham gia của hơn 100 quốc gia và tổ chức quốc tế, Công ước Hà Nội được kỳ vọng sẽ trở thành “bộ khung pháp lý toàn cầu” giúp các quốc gia phối hợp điều tra, dẫn độ, chia sẻ dữ liệu điện tử và bảo vệ nạn nhân hiệu quả hơn.

Đối với Việt Nam, việc chủ trì và ký đầu tiên không chỉ là vinh dự ngoại giao, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ với chủ nghĩa đa phương, thượng tôn pháp luật và hợp tác quốc tế. Dưới sự chủ trì của Chủ tịch nước Lương Cường, Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò thành viên tích cực, đối tác tin cậy, quốc gia có trách nhiệm trong việc gìn giữ hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của thế giới trong kỷ nguyên số.

Một số hình ảnh tiêu biểu tại buổi lễ