Đề xuất gói 580.000 tỷ đồng cho chương trình hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026–2035

Chuẩn hóa, hiện đại hóa toàn diện hệ thống giáo dục

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026–2035 xác định mục tiêu trọng tâm là chuẩn hóa và hiện đại hóa toàn diện hệ thống giáo dục, tạo bước chuyển rõ rệt về chất lượng, hiệu quả và khả năng tiếp cận cho mọi người dân. Chương trình hướng đến xây dựng một nền giáo dục mở, linh hoạt, thúc đẩy học tập suốt đời, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.

Đến năm 2030, Chính phủ đặt mục tiêu bảo đảm cơ sở vật chất đồng bộ và đạt chuẩn, đặc biệt chú trọng đầu tư phòng học bộ môn, phòng thực hành, các không gian nghiên cứu – trải nghiệm STEM/STEAM, khu vui chơi, bãi tập và môi trường rèn luyện thể chất. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng dạy – học, đổi mới phương pháp giáo dục và phát triển năng lực toàn diện cho học sinh.

Chương trình cũng hướng đến hoàn thiện mạng lưới trường phổ thông nội trú, xây dựng thêm nhà công vụ cho giáo viên tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; qua đó thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các khu vực, bảo đảm điều kiện học tập công bằng và bền vững.

Ở bậc đại học, một nhiệm vụ quan trọng là đầu tư trọng điểm để khoảng 8 cơ sở giáo dục đại học công lập lọt nhóm 200 trường hàng đầu châu Á và ít nhất một trường đạt nhóm 100 thế giới ở một số lĩnh vực mũi nhọn. Đây là bước đi nhằm nâng cao vị thế của giáo dục đại học Việt Nam, góp phần đào tạo nguồn nhân lực tinh hoa cho quốc gia trong giai đoạn mới.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai

Một trong những trọng tâm của Chương trình là đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, hướng đến xây dựng môi trường học tập hiện đại, thích ứng với sự phát triển nhanh của công nghệ. Đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu 95% giáo viên và cán bộ quản lý, cùng 70% học sinh được bồi dưỡng năng lực số, kỹ năng sử dụng công nghệ giáo dục và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy – học và quản trị. Đồng thời, tối thiểu 30% cơ sở giáo dục phải triển khai hiệu quả các nền tảng số, công nghệ giáo dục và AI, tạo nền tảng để đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá.

Song song với chuyển đổi số, Chính phủ định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục quốc dân. Lộ trình đặt ra đến năm 2035, toàn bộ cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông được đầu tư đầy đủ về hạ tầng, trang thiết bị và điều kiện dạy học để đáp ứng yêu cầu triển khai chuẩn ngoại ngữ mới. Mục tiêu này nhằm tăng cường năng lực hội nhập cho thế hệ trẻ, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Huy động hơn 580.000 tỷ đồng, yêu cầu đầu tư có trọng tâm

Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026–2035 dự kiến huy động tổng nguồn lực 580.133 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách trung ương chiếm 60,2%, tương đương hơn 349.000 tỷ đồng; ngân sách địa phương đóng góp gần 20%; phần còn lại đến từ vốn đối ứng của các cơ sở giáo dục và các nguồn huy động hợp pháp khác. Đây được xem là một trong những chương trình đầu tư lớn nhất của ngành giáo dục trong nhiều năm qua, thể hiện quyết tâm đổi mới toàn diện hệ thống giáo dục quốc dân.

Tuy nhiên, thẩm tra Tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, cơ quan thẩm tra thống nhất về sự cần thiết triển khai Chương trình nhưng đề nghị Chính phủ phải tính toán kỹ tính khả thi của từng chỉ tiêu, đặc biệt là mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai. Việc đặt mốc 30% cơ sở triển khai vào năm 2030 và 100% vào năm 2035 được đánh giá là tham vọng lớn, đòi hỏi phải cân nhắc kỹ về nhân lực, hạ tầng, thiết bị và khả năng đáp ứng của từng địa phương.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra nhấn mạnh yêu cầu đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải và trùng lặp với các chương trình mục tiêu khác đang triển khai. Chính phủ cần làm rõ căn cứ phân bổ vốn, cơ chế thực hiện và phương thức giám sát để bảo đảm nguồn lực được sử dụng hiệu quả. Việc bố trí vốn phải sát với mục tiêu từng giai đoạn, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa nhu cầu đầu tư và khả năng cân đối ngân sách, nhằm tạo nền tảng vững chắc cho quá trình đổi mới giáo dục trong thập kỷ tới.