Doanh nhân Việt Nam trong khung thể chế mới: Khi nghị quyết dẫn đường, khát vọng vươn mình được đánh thức

Khi Nghị quyết dẫn đường

Tháng 12/2024, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành, đánh dấu bước ngoặt trong tư duy phát triển quốc gia. Văn kiện xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược, là “động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới tăng trưởng xanh, bền vững.”

Theo tinh thần Nghị quyết, doanh nghiệp và doanh nhân giữ vai trò trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong khi Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và dẫn dắt, tháo gỡ rào cản thể chế, tài chính và đầu tư để khu vực tư nhân phát huy nội lực. Năm định hướng lớn được xác định gồm: hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, trọng dụng nhân lực công nghệ cao, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất – quản lý và phát huy vai trò doanh nghiệp đầu tàu đổi mới sáng tạo quốc gia.

Tiếp nối tinh thần đó, ngày 9/9/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa và huy động vốn từ tài sản số – bước đi đột phá giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận kênh vốn mới, minh bạch, phù hợp xu thế toàn cầu. Song song là các chính sách khuyến khích thương mại hóa sáng chế, bảo hộ sở hữu trí tuệ và đầu tư vào tri thức, tạo hành lang pháp lý vững chắc để doanh nghiệp yên tâm đổi mới, góp phần chuyển dịch nền kinh tế Việt Nam sang mô hình tri thức và phát triển bền vững.

Doanh nhân – người chuyển hóa nghị quyết thành hành động

Những nghị quyết lớn của Đảng và Chính phủ không chỉ là định hướng vĩ mô, mà khi đi vào đời sống, chúng được “chuyển hóa” thành sức sống cụ thể – qua bàn tay, trí tuệ và tầm nhìn của đội ngũ doanh nhân Việt Nam. Họ đang đảm nhận vai trò “động cơ kép”: vừa là người dẫn dắt tăng trưởng kinh tế, vừa là hạt nhân của đổi mới sáng tạo xã hội, nơi tri thức và trách nhiệm cùng hòa vào hành động thực tiễn.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhận định: “Khi thể chế được mở, doanh nhân chính là người biến nghị quyết thành hành động. Họ không chỉ tạo ra của cải vật chất mà còn tạo ra giá trị xã hội, mang tầm vóc của một lực lượng sáng tạo quốc gia. Nghị quyết 57 chính là sự khẳng định vị thế đó – biến doanh nhân từ người thụ hưởng chính sách thành người đồng hành cùng Nhà nước kiến tạo chính sách.”

Thực tế cho thấy, chỉ sau một thời gian ngắn kể từ khi Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP được ban hành, nhiều doanh nghiệp Việt đã nhanh chóng thích ứng, nắm bắt cơ hội, đưa tinh thần nghị quyết vào hành động. Không ít doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư vào chuyển đổi số, khoa học dữ liệu, năng lượng tái tạo và mô hình kinh tế xanh, thể hiện tầm nhìn dài hạn và năng lực đổi mới đáng ghi nhận.

Ông Phan Đức Hiếu - Uỷ viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng: “ Các Nghị quyết này không chỉ mở đường cho đổi mới sáng tạo, mà còn đóng vai trò “bộ lọc”, loại bỏ những mô hình tiềm ẩn rủi ro. Nhờ đó, thị trường có thể vận hành minh bạch, tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời giúp Việt Nam hội nhập với tiêu chuẩn quốc tế trong quản lý tài sản mã hóa”,

Cũng theo ông Hiếu, điều quan trọng là chính sách đã thực sự “mở khóa” cho doanh nghiệp sáng tạo – cho phép các công ty chủ động nghiên cứu, hợp tác quốc tế và thương mại hóa kết quả khoa học công nghệ ngay tại Việt Nam. Đây là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp Việt không chỉ tồn tại, mà còn có thể cạnh tranh bằng chất lượng, bằng hàm lượng tri thức trong sản phẩm.

Từ góc nhìn công nghệ, Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam đánh giá cao Nghị quyết 05/2025/NQ-CP vì tính tiên phong của nó: “Việc Chính phủ cho phép thí điểm thị trường tài sản số là một tín hiệu rất tích cực. Khi tài sản dữ liệu, tín chỉ carbon hay tài nguyên năng lượng được số hóa, doanh nhân Việt có thể huy động nguồn vốn mới, giảm phụ thuộc vào kênh tài chính truyền thống. Đây là cơ hội để kinh tế xanh, kinh tế số trở thành dòng chảy chính trong thập kỷ tới.”

Theo ông Trung, đây cũng là thời điểm doanh nhân Việt cần chuyển đổi tư duy quản trị, từ dựa vào tài sản hữu hình sang quản trị giá trị vô hình – nơi dữ liệu, công nghệ, uy tín thương hiệu và sáng tạo trở thành tài sản cốt lõi. “Một doanh nhân hiện đại không chỉ biết đầu tư vào sản xuất, mà còn phải biết đầu tư vào năng lực học hỏi, vào tri thức và công nghệ,” ông nói.

Trên khắp các lĩnh vực – từ công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng đến y tế và dịch vụ, làn sóng đổi mới sáng tạo đang lan tỏa mạnh mẽ. Từng nghị quyết lớn của Đảng và Chính phủ được “cụ thể hóa” trong những sáng chế, dây chuyền, ứng dụng hay sản phẩm Made in Vietnam mang dấu ấn tri thức. Mỗi bước đi của doanh nhân hôm nay không chỉ hướng đến lợi nhuận, mà còn là sự hiện thực hóa của khát vọng quốc gia – vươn lên bằng nội lực, bằng sáng tạo và bằng niềm tin vào tương lai.

Từ nghị quyết đến hành động – mạch máu mới của tinh thần doanh nhân Việt Nam

Hai nghị quyết lớn – Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP – đã mở ra “mạch máu thể chế mới” nuôi dưỡng tinh thần doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ chuyển đổi. Nếu Nghị quyết 57 định vị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển, thì Nghị quyết 05 tạo hành lang pháp lý cho thị trường tài sản số, tài chính xanh và kinh tế sáng tạo.

Khi chính sách mở đường, trí tuệ và bản lĩnh doanh nhân trở thành đôi cánh giúp đất nước bay cao. Doanh nhân không chỉ làm kinh tế mà còn là người kiến tạo giá trị xã hội, người truyền cảm hứng và dám dấn thân vì tương lai chung.

Họ là hiện thân của khát vọng Việt Nam mới – phát triển bằng tri thức, thịnh vượng bằng nhân văn và bền vững bằng sức mạnh cộng đồng. Mỗi bước đi của doanh nhân hôm nay chính là sự chuyển hóa cụ thể của nghị quyết vào đời sống, góp phần xây dựng một nền kinh tế tri thức, sáng tạo và vì con người.