Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Hàng loạt bệnh lý bùng phát ở người cao tuổi mùa lạnh

Chỉ một lần tắm muộn hay gặp gió lạnh, người cao tuổi có thể phải nhập viện vì viêm phổi, đột quỵ hoặc suy hô hấp. Các bác sĩ cảnh báo: mùa lạnh là thời điểm nguy hiểm nhất với người già, khi sức đề kháng suy giảm và những bệnh nền dễ bùng phát.

Bệnh nhân bị viêm phổi đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương (Ảnh: BVCC)
Bệnh nhân bị viêm phổi đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương (Ảnh: BVCC)

Viêm phổi nặng – mối nguy cận kề khi thời tiết chuyển lạnh

Những ngày thời tiết chuyển lạnh là “thử thách” lớn đối với người cao tuổi – nhóm có sức đề kháng yếu và khả năng điều hòa thân nhiệt kém. Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ ghi nhận nhiều trường hợp nhập viện vì viêm phổi nặng, trong đó có cụ ông P.T.M (90 tuổi, Hà Nội). Chỉ sau một lần tắm nước ấm vào buổi tối và bị trượt ngã trong nhà vệ sinh, cụ nhanh chóng xuất hiện triệu chứng khó thở, ho, mệt lả, phải nhập viện cấp cứu. Kết quả thăm khám cho thấy cụ bị viêm phổi nặng dẫn đến suy hô hấp, phải điều trị tích cực và theo dõi sát sao.
Tương tự, cụ bà N.T.L (94 tuổi) – vốn có tiền sử tai biến và nằm liệt giường – được đưa vào viện trong tình trạng sốt cao 39°C, đờm đặc, khó thở. Khi kiểm tra, chỉ số SpO₂ của cụ chỉ còn 85%, phổi viêm nặng và tràn dịch hai bên, đe dọa tính mạng. Các bác sĩ buộc phải dùng kháng sinh phổ rộng, thuốc giãn phế quản, hỗ trợ oxy lưu lượng cao và hút đờm tích cực để cứu chữa.
Theo TS.BS Vũ Minh Điền, Phó Trưởng khoa Nội Tổng hợp, người cao tuổi là nhóm có nguy cơ cao mắc các bệnh đường hô hấp do rối loạn điều hòa thân nhiệt, phản xạ ho yếu và hệ miễn dịch suy giảm. Khi gặp gió lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột, vi khuẩn dễ xâm nhập gây viêm phổi, dẫn đến biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Hàng loạt bệnh lý bùng phát ở người cao tuổi mùa lạnh
Khi nhiệt độ giảm sâu, không chỉ các bệnh đường hô hấp như viêm phổi gia tăng, mà hàng loạt bệnh lý mãn tính khác ở người cao tuổi cũng dễ bùng phát. Theo các bác sĩ, không khí lạnh khiến mạch máu co lại, huyết áp tăng, buộc tim phải hoạt động mạnh hơn để duy trì tuần hoàn, gây nguy cơ tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Những người có bệnh nền tim mạch, đái tháo đường hoặc xơ vữa động mạch là nhóm đặc biệt dễ gặp biến chứng nặng.
Cùng với đó, các bệnh về xương khớp như thoái hóa, viêm khớp, đau nhức cơ, co cứng cơ, chuột rút về đêm cũng trở nên phổ biến hơn khi trời lạnh. Nguyên nhân là do máu lưu thông kém, các khớp ít được vận động, gây đau và cứng khớp, nhất là vào buổi sáng. Nhiều người già phải nằm một chỗ, lại càng dễ bị co rút cơ và giảm khả năng vận động.
Đáng lo ngại, một số trường hợp còn gặp tai nạn sinh hoạt do thời tiết: trượt ngã trong nhà tắm, hạ thân nhiệt khi ngủ ở nơi gió lùa, thậm chí ngộ độc khí than hoặc khí CO khi sưởi bằng than tổ ong, lò gas mini mà không có lỗ thông gió. Các chuyên gia cảnh báo, mùa lạnh không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt với người cao tuổi – nhóm cần được chăm sóc và theo dõi y tế chặt chẽ trong suốt mùa đông.
Chủ động phòng bệnh – bảo vệ sức khỏe người cao tuổi mùa đông

Để bảo vệ sức khỏe người cao tuổi trong mùa lạnh, các chuyên gia y tế khuyến cáo cần chủ động phòng bệnh từ sớm bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Trước hết, việc giữ ấm cơ thể là yếu tố quan trọng hàng đầu. Người cao tuổi nên mặc đủ ấm, chú trọng giữ ấm các vùng dễ mất nhiệt như tay, chân, cổ và ngực. Không nên tắm muộn vào buổi tối hoặc ra ngoài khi trời còn sương lạnh để tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột – nguyên nhân dễ gây viêm phổi, cảm lạnh hay đột quỵ.
Song song với đó, chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp tăng sức đề kháng. Người già cần ăn đủ chất, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi, uống nước ấm thường xuyên để tránh mất nước và khô niêm mạc. Dù trời lạnh, việc duy trì vận động nhẹ trong nhà như đi bộ, tập thở, xoa bóp tay chân mỗi ngày giúp máu lưu thông tốt, giảm đau nhức xương khớp và cải thiện giấc ngủ.
Các bác sĩ cũng lưu ý người cao tuổi cần theo dõi huyết áp, đường huyết định kỳ, tuân thủ thuốc điều trị bệnh nền và tiêm phòng cúm, phế cầu để phòng ngừa các bệnh hô hấp. TS.BS Vũ Minh Điền, Phó Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh: “Khi xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, sốt, khó thở hoặc mệt mỏi, người cao tuổi cần đến cơ sở y tế sớm, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc – bởi bệnh có thể diễn tiến nhanh và nguy hiểm hơn ở người già.”