Kế hoạch phát triển sản xuất các giống bưởi đặc sản Hà Nội giai đoạn 2021-2025 đem lại hiệu quả cao

Mở rộng vùng trồng, nâng cao năng suất và giá trị kinh tế

Giai đoạn 2021–2025 ghi nhận bước chuyển mình rõ nét của sản xuất bưởi đặc sản Hà Nội, trong đó Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đóng vai trò nòng cốt trong việc định hướng, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối các địa phương. Thông qua các chương trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhiều hộ nông dân đã mạnh dạn thay thế các loại cây kém hiệu quả bằng các giống bưởi đặc sản như bưởi Diễn, bưởi đỏ Tân Lạc, bưởi Tam Vân, bưởi Thồ. Nhờ đó, sau 5 năm triển khai, diện tích bưởi phát triển mới đạt 39,4 ha, góp phần hình thành 114 vùng trồng bưởi tập trung với quy mô hơn 7.453 ha trên toàn thành phố và dự kiến đạt khoảng 7.690 ha vào năm 2025.

Không chỉ mở rộng về diện tích, sản xuất bưởi Hà Nội còn có bước tiến rõ rệt về năng suất và hiệu quả kinh tế nhờ áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật. Việc sử dụng giống chất lượng cao, kết hợp quy trình chăm sóc, bón phân, phòng trừ sâu bệnh theo hướng khoa học đã giúp năng suất đạt trung bình 170 tạ/ha, tăng gần 13% so với năm 2020. Sản lượng bưởi toàn thành phố đạt khoảng 115.000 tấn, tăng 19,2% so với giai đoạn trước, cho thấy hiệu quả rõ rệt của quá trình tái cơ cấu ngành hàng.

Cùng với sản lượng, giá trị kinh tế từ cây bưởi cũng tăng mạnh. Đến năm 2025, tổng giá trị sản xuất ngành bưởi Hà Nội ước đạt khoảng 2.300 tỷ đồng, cao hơn hơn 400 tỷ đồng so với năm 2020. Đây là con số cho thấy tiềm năng lớn của cây bưởi trong phát triển kinh tế nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân vùng ngoại thành.

Về cơ cấu giống, bưởi Diễn vẫn là giống chủ lực, chiếm 86,6% diện tích. Bên cạnh đó, các giống bưởi đặc sản khác như bưởi Tam Vân (4%), bưởi đỏ Tân Lạc (2,2%) và nhóm giống khác (7,2%) đang dần tạo nên bức tranh đa dạng về sản phẩm và chất lượng. Sự đa dạng này giúp kéo dài mùa vụ thu hoạch từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 1 năm sau, góp phần giảm áp lực tiêu thụ trong thời gian cao điểm, ổn định nguồn cung và giá cả cho thị trường.

Chuẩn hóa sản xuất, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững

Một trong những điểm nổi bật của kế hoạch phát triển bưởi đặc sản Hà Nội là định hướng rõ ràng về sản xuất an toàn, hữu cơ và đạt chuẩn chất lượng. Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã trực tiếp tổ chức và hỗ trợ xây dựng các mô hình thâm canh theo hướng bền vững, với 37,6 ha sản xuất hữu cơ, 95,8 ha áp dụng quy trình VietGAP và 7,5 ha đạt tiêu chuẩn GlobalGAP. Việc triển khai đồng bộ này không chỉ giúp nông dân nâng cao năng suất, mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Đến nay, trên địa bàn thành phố đã có 25 giấy chứng nhận sản xuất hữu cơ, 22 giấy chứng nhận VietGAP và 2 giấy chứng nhận GlobalGAP được cấp cho các vùng trồng bưởi. Tổng diện tích sản xuất theo hướng an toàn đạt 100%, trong đó VietGAP chiếm khoảng 30%, GlobalGAP chiếm 0,8%, còn lại là diện tích sản xuất hữu cơ. Song song với đó, Trung tâm đã hỗ trợ xây dựng và cấp 3 mã vùng trồng bưởi theo hệ thống OTAS tại các hợp tác xã Nam Phương Tiến, Yên Sở và Quế Dương, với tổng diện tích trên 36 ha, phục vụ cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Hiện toàn thành phố đã có 14 vùng trồng được cấp mã số, tạo nền tảng quan trọng cho việc kiểm soát nguồn gốc và nâng cao giá trị sản phẩm.

Không chỉ tập trung vào kỹ thuật sản xuất, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội còn đặc biệt chú trọng đến công tác bảo tồn và phát triển nguồn gen các giống bưởi quý của địa phương. Bốn giống bưởi đặc sản gồm bưởi Thồ Bạch Hạ, bưởi đỏ Bánh Men, bưởi đường Quế Dương và bưởi đường La Tinh đã được hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận đặc cách. Đồng thời, các cây đầu dòng giống bưởi Diễn và vườn đầu dòng bưởi đỏ Tân Lạc cũng đang được đề xuất công nhận, góp phần tạo nguồn giống chuẩn phục vụ phát triển lâu dài.

Bên cạnh đó, việc xây dựng chỉ dẫn địa lý “bưởi đường La Tinh” và nhãn hiệu tập thể “bưởi chua đầu tôm Sài Sơn” đã góp phần khẳng định thương hiệu bưởi Hà Nội trên thị trường, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Trong 5 năm qua, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức 11 lớp đào tạo cho 280 cán bộ hợp tác xã, chủ trang trại và nông dân nòng cốt, cùng 100 lớp tập huấn cho hơn 3.300 nông dân tại các vùng trồng. Nhờ đó, khoảng 72% nông dân trồng bưởi được tiếp cận kỹ thuật sản xuất tiên tiến, giúp năng suất tăng từ 15–20%, chất lượng quả ổn định hơn, mẫu mã đẹp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường và hướng tới phát triển ngành bưởi bền vững cho Thủ đô.

(Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp & Môi trường Hà Nội).