Chuyện từ biên cương (Bài 3): Hơi ấm người lính giữa đại ngàn mưa gió

Những nhịp cầu an sinh từ trái tim người lính

Các bản vùng biên của xã Na Mèo, Sơn Thủy vẫn còn những hộ nghèo, hộ cận nghèo chiếm tỷ lệ cao. Nhiều gia đình thiếu đất sản xuất, thiếu con giống, thiếu vốn khởi đầu; trẻ em thiếu áo ấm, sách vở; người già đau ốm nhưng phải di chuyển cả chục cây số đèo dốc mới đến trạm y tế. Nắm rõ từng hoàn cảnh, bộ đội biên phòng không chỉ hỗ trợ theo từng đợt mà còn theo sát từng hộ, từng người.

Các chương trình an sinh của Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo đã trở thành điểm tựa của hàng nghìn lượt người dân. Thượng tá Bàn Văn Tuấn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo, cho biết năm 2024-2025, đơn vị đã trao tặng hơn 1.200 suất quà, 2 mái ấm tình thương, 4 sổ tiết kiệm cho các gia đình đặc biệt khó khăn, trẻ mồ côi; tổ chức “phiên chợ 0 đồng” với tổng trị giá hơn 1,3 tỷ đồng, cung cấp gạo, quần áo, chăn ấm, nhu yếu phẩm cho đồng bào trước mùa mưa lạnh.

Đặc biệt, hai mái ấm tình thương được trao cho hội viên phụ nữ là hộ nghèo đã tạo ra những thay đổi rõ nét. Những ngôi nhà nhỏ nhưng vững chãi, tường gạch, mái tôn kiên cố đã thay thế những túp lều tạm bợ.

Ông Sung Văn Cấu, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Mùa Xuân (xã Sơn Thủy), chia sẻ: “Ngày trước mỗi lần mất mùa, rét đậm hay thời điểm giáp hạt, bản rất lo. Nhưng giờ có bộ đội, bà con đỡ phần nào. Phiên chợ 0 đồng giúp nhiều gia đình vượt qua thời điểm thiếu thốn. Không chỉ nhận đồ, bà con còn được nghe cán bộ hướng dẫn cách phòng dịch, cách chăm sóc con cái. Bộ đội lo cho dân như lo cho người thân.”

Khi bộ đội trở thành bác sĩ của bản làng

Ở nhiều bản vùng cao, người dân vẫn giữ thói quen tự chữa bệnh bằng lá rừng hoặc để bệnh nặng mới đi khám. Để thay đổi nhận thức ấy, thời gian qua, Đồn Na Mèo duy trì đều đặn mô hình quân, dân y kết hợp, tổ chức khám lưu động đến tận bản, phát thuốc miễn phí, tiêm chủng mở rộng, hướng dẫn vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh.

Thống kê của Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo cho thấy, từ đầu năm 2025 đến nay, gần 200 lượt học sinh nghèo, người dân đã được khám, cấp thuốc trong các đợt quân, dân y. Những buổi khám bệnh lưu động trong mưa rừng, gió núi đã trở nên quen thuộc với chiến sĩ quân y. Từ trẻ nhỏ đến người già, từ cảm sốt, ho hen đến các bệnh mãn tính phần nhiều được phát hiện, hướng dẫn điều trị.

Em Sung Thị Dua, 15 tuổi, bản Mùa Xuân, nói: “Hoàn cảnh gia đình em khó khăn, em bị đau chân, đi lại khó. Bộ đội đến tận nhà khám, đưa thuốc, còn dặn em phải tập di chuyển, điều trị thế nào, ăn uống ra sao, đến nay gần như khỏi hẳn. Em quý bộ đội như người thân trong nhà. Không có các chú, ngoài thời gian đi học, em phải lên nương đi làm, chẳng đi khám được đâu.”

Không chỉ chữa bệnh, bộ đội còn “chữa thói quen”. Những lớp tuyên truyền về vệ sinh, tiêm chủng, kế hoạch hóa gia đình, phòng chống sốt rét, phòng bệnh đối với gia súc được mở ngay tại sân bản, có phiên dịch giúp bà con hiểu dễ hơn. Nhờ vậy, nhiều bản từng có nguy cơ dịch bệnh đã giảm đáng kể số ca bệnh, tỷ lệ trẻ tiêm đủ mũi vaccine tăng lên theo từng năm.

Cán bộ quân y của đồn cho biết: “Cái khó nhất không phải là phát thuốc, mà là làm sao để dân tin, dân hiểu. Khi họ hiểu, họ tự phòng bệnh, tự bảo vệ sức khỏe. Đó là hiệu quả lâu dài nhất.”

Giáo dục và trách nhiệm với thế hệ trẻ vùng biên

Trong hành trình xây dựng thế trận lòng dân, giáo dục luôn là trụ cột bền vững nhất. Tại các bản vùng cao biên giới, nơi vẫn còn những trẻ em phải băng rừng, lội suối đến trường, nơi một số em từng bỏ học theo cha mẹ lên nương hoặc lập gia đình, bộ đội biên phòng đã trở thành người “giữ chân học sinh” bằng tình thương và trách nhiệm.

Các chương trình nhân văn do Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa triển khai đã mở ra cơ hội học tập cho hàng trăm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Riêng tại Đồn Na Mèo, chương trình “Nâng bước em tới trường” đang hỗ trợ 6 học sinh, trong đó có 2 em ở bản giáp biên thuộc nước bạn Lào, với mức 500.000 đồng mỗi tháng.

Cùng với đó, mô hình “Con nuôi đồn biên phòng” được duy trì ổn định, hiện đơn vị đang trực tiếp nhận nuôi 1 cháu. Đồn còn triển khai dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”, hỗ trợ 24 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt. Tất cả các em đều được tạo điều kiện về sách vở, quần áo, học phí, nhu yếu phẩm hằng tháng và được cán bộ, chiến sĩ kèm cặp, quan tâm, đưa đón khi cần thiết.

Em Thao Thị Pa Nhia, học sinh lớp 8 Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Na Mèo, chia sẻ trong xúc động: “Nhà em khó khăn lắm, có lúc tưởng phải nghỉ học. Từ tháng 2/2023, các chú biên phòng đưa em vào dự án ‘Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường’, mỗi năm hỗ trợ 7,4 triệu đồng. Em biết ơn các chú nhiều và cố gắng học thật giỏi để sau này trở thành bác sĩ, quay về giúp bà con dân bản.”

Thầy giáo Nguyễn Văn Dương, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Na Mèo, nhận định: “Nếu không có biên phòng, rất nhiều học sinh đã bỏ học. Các anh vận động từng nhà, đưa từng em đến lớp, hỗ trợ việc học, thậm chí dạy thêm để các em không bị hổng kiến thức. Nhờ đó tỷ lệ chuyên cần tăng rõ rệt.”

“Bên cạnh đó, hàng loạt hoạt động hỗ trợ trường lớp cũng được bộ đội duy trì, như: xây cầu tạm cho học sinh mùa mưa, tham gia sửa phòng học, kêu gọi nhà hảo tâm tặng sách vở, áo ấm... Những món quà, đóng góp giản dị nhưng chứa đựng sự quan tâm của người lính vùng biên”, thầy Dương cho biết thêm.

Những ai từng đến Na Mèo, Sơn Thủy có thể thấy rõ, người dân chỉ cần nhắc hai chữ “bộ đội” là nụ cười lại hiện lên, đó là nụ cười của niềm tin, của sự biết ơn và cảm giác được chở che. Biên giới được giữ vững không chỉ bằng súng và những đường tuần tra, mà còn bằng tình người. Và chính người lính quân hàm xanh là những người đã thắp lên niềm tin ấy, để biên cương hôm nay vững bền hơn, ấm áp hơn, và tràn đầy hy vọng hơn.

(còn nữa...)

Chuyện từ biên cương (Bài 2): Cuộc chiến thầm lặng với tội phạm xuyên biên giới

Chuyện từ biên cương (Bài 1): "Lá chắn thép" bảo vệ sự bình yên của miền biên viễn