“Kẻ đánh cắp sức khỏe” mang tên hộp xốp

Hộp xốp đựng thực phẩm có thể mang đi bất cứ nơi nào mà không cần phải tốn nhiều thời gian dọn rửa, giá thành lại rẻ nên người dùng dễ dàng sử dụng một lần rồi bỏ đi. Điều này trái ngược với hộp thủy tinh, giá vừa cao, việc vệ sinh cũng mất nhiều thời gian và công sức hơn, lại thêm phần bất tiện vì nặng và xách cồng kềnh. 

Theo ghi nhận của PV tạp chí Sức Khỏe Cộng Đồng, trong các quán ăn bình dân, thậm chí cả siêu thị, cho đến quán vỉa hè ven đường, hộp xốp đều được sử dụng khá phổ biến. Người bán chế biến thực phẩm xong sẽ bỏ vào hộp xốp ngay lập tức để giữ cho nóng.

Chị Lê Thị Thu Hằng (quận 10, TP. Hồ Chí Minh) bộc bạch: “Do tính chất công việc khá bận rộn, ít khi có thời gian nấu nướng, mình thường gọi đồ ăn đã chế biến sẵn. Chỉ cần gọi món, người bán bỏ thức ăn vào hộp xốp rất dễ dàng. Hộp rất nhẹ, dễ cầm, ăn xong thì vứt vào thùng rác, không phải lo dọn rửa, nên tiết kiệm được phút nào hay phút đó”.

Sinh viên Nguyễn Hoài Thương (quận 10, TP. Hồ Chí Minh) cũng chia sẽ: “Em đi mua cơm ở quán bình dân người ta hay sử dụng dùng hộp xốp, mua xong em có thể cầm đi ăn chỗ nào cũng được và dễ dàng vứt thùng rác. Nếu dùng hộp nhựa hay hộp giấy loại tốt hơn thì chắc giá đồ ăn cũng sẽ tăng lên, mà sinh viên bọn em thì phải tiết kiệm”.

Rõ ràng, việc sử dụng hộp xốp đã trở thành thói quen thường ngày với rất nhiều người, đặc biệt là tại các đô thị lớn, khi hầu hết mọi người đều bận rộn với nhịp sống hối hả. Trong số đó, rất nhiều người cũng đã từng băn khoăn về việc lạm dụng hộp xốp cũng như cách sử dụng hộp xốp không đúng cách nhưng vì quá bận rộn cũng đành "lực bất tòng tâm".

Hộp xốp được làm từ chất liệu polystyrene (PS) với tổng không khí lên đến 95% và chỉ vỏn vẹn 5% là chất nhựa. Nhờ cấu tạo này, hộp xốp có trọng lượng rất nhẹ, thuận lợi cho người sử dụng.

Được thiết kế để sử dụng 1 lần, hộp xốp được đánh giá khá an toàn ở ngưỡng dưới 70 độ C. Vì vậy, nó sẽ không an toàn nếu cố tình tái sử dụng nhiều lần hay chứa những món đang nóng, dầu mỡ, nước sôi hay thực phẩm có tính axit như nước chanh, dưa muối, giấm.

Khi thực phẩm được đun nấu ở nhiệt độ nóng cao, bỏ ngay vào hộp xốp có thể xảy ra hiện tượng làm chảy chất monostyren phân hủy của polystyrene, các chất này sẽ ăn sâu vào thức ăn, khi đi vào cơ thể sẽ tác động trực tiếp đến gan, hệ lụy thần kinh và lan ra các nội tạng nếu tích tụ thời gian dài trong cơ thể.

Điều đáng lo ngại hơn, nếu hộp xốp được sản xuất từ nguyên liệu tái chế, không tinh khiết hoặc sử dụng phụ gia không đảm bảo trong quá trình sản xuất, nguy cơ nhiễm chì và cadmium sẽ rất cao, đặc biệt nguy hiểm nếu ở trong cơ thể thời gian dài.

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) trước đó cũng đã ban hành nhiều quy định, yêu cầu các nhà sản xuất, kinh doanh phải thực hiện đầy đủ các quy định về điều kiện bảo đảm an toàn đối với hộp xốp chứa đựng thực phẩm và các dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm khác theo quy định (tại điều 18 luật An toàn thực phẩm). Các cơ sở sản xuất cũng không được phép sử dụng nguyên liệu tái chế để sản xuất hộp xốp chứa đựng thực phẩm; không sử dụng các chất phụ gia không được phép trong sản xuất hộp xốp chứa đựng thực phẩm.

Cục cũng đã nhiều lần khuyến cáo người dân sử dụng hộp xốp cẩn trọng. Nếu sử dụng sai cách hoặc dùng hộp xốp được sản xuất không đảm bảo có thể gây ra nhiều bệnh như nhiễm hóa chất độc hại, bị phơi nhiễm chì, cadmium, styrene và ethylbenzene - đây là những hợp chất có thể gây ung thư hoặc tổn hại lâu dài đến các cơ quan nội tạng.

Các chuyên gia khuyến cáo, để một cộng đồng được khoẻ mạnh, tránh những bệnh không mong muốn, tự bản thân mỗi người phải ý thức hạn chế sử dụng hộp xốp quá mức. Thay vào đó, hãy ưu tiên sử dụng các hộp được làm từ thủy tinh, sứ, tre, giấy. Không sử dụng hộp xốp không rõ nguồn gốc, chất lượng kém. Việc hạn chế sử dụng hộp xốp không chỉ giúp đảm bảo sức khoẻ cá nhân mà còn đang góp phần vào công cuộc giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đem đến một cuộc sống trong sạch, lành mạnh hơn cho tất cả mọi người.

 Trương Quang