Ngành đồ uống trước thách thức mới: Cần giải pháp hài hòa kinh tế và sức khỏe

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, tiêu dùng nội địa được coi là động lực quan trọng để duy trì tăng trưởng. Ngành đồ uống – lĩnh vực đóng góp lớn cho ngân sách và tạo hàng triệu việc làm – lại đang gặp thách thức lớn khi sức mua sụt giảm. Từ góc nhìn sức khỏe cộng đồng, việc kích cầu không chỉ hỗ trợ phục hồi kinh tế mà còn góp phần định hướng tiêu dùng an toàn, bền vững cho người dân.

Theo Viện Nghiên cứu Đồ uống, giai đoạn 2019 – 2022, ngành duy trì mức tăng trưởng trung bình 3,2%/năm. Nhưng từ năm 2022 – 2024, tốc độ này giảm mạnh, chỉ còn 1,0%. Đặc biệt, tháng 7/2025, toàn ngành ghi nhận mức tăng trưởng âm, giảm 7,8% so với cùng kỳ. Đây là dấu hiệu cho thấy không chỉ chững lại, mà ngành đồ uống đã bước vào giai đoạn suy giảm rõ rệt.

Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố, trong đó có chính sách thuế suất cao, nhất là với sản phẩm có cồn hoặc chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Bên cạnh đó, tình trạng đồ uống không rõ nguồn gốc chiếm tới gần 63% sản lượng rượu tiêu dùng trên thị trường. Thực trạng này vừa gây thất thu ngân sách, vừa tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng, từ ngộ độc cấp tính cho tới các bệnh lý mạn tính về gan, thận.

Tại tọa đàm “Kích cầu tiêu dùng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế – Góc nhìn từ ngành đồ uống”, nhiều chuyên gia cho rằng cần giải pháp đồng bộ để vừa bảo đảm mục tiêu tăng trưởng, vừa chăm lo đến sức khỏe người dân. Bà Chu Thị Vân Anh – Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam – nhấn mạnh, ngành đồ uống mỗi năm đóng góp hơn 60.000 tỷ đồng cho ngân sách, nhưng đang chịu sức ép lớn từ nhu cầu tiêu dùng giảm và gánh nặng thuế.

Các ý kiến cho rằng Nhà nước cần xem xét lùi thời điểm áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường, nhằm tạo thêm thời gian cho doanh nghiệp thích ứng. Đồng thời, nên tăng cường quản lý đồ uống trôi nổi, hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như có chính sách giảm thuế VAT trong một số giai đoạn để kích thích sức mua. Một hướng đi quan trọng khác là khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sản phẩm, phát triển các dòng đồ uống ít đường, bổ sung dinh dưỡng, phù hợp với xu hướng tiêu dùng lành mạnh.

Kích cầu tiêu dùng, nếu được triển khai hợp lý, sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp vượt khó mà còn khuyến khích người dân lựa chọn sản phẩm chính hãng, minh bạch nguồn gốc. Đây cũng là cách để xây dựng thói quen tiêu dùng có trách nhiệm, hạn chế tác hại từ rượu bia kém chất lượng, đồng thời phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm đang gia tăng.

Có thể nói, việc khôi phục sức mua của ngành đồ uống cần đặt trong chiến lược tổng thể: vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Với chính sách phù hợp, ngành không chỉ lấy lại đà phát triển mà còn góp phần hình thành một thị trường tiêu dùng bền vững, lành mạnh trong tương lai.