Người đang xạ trị ăn gì để sức khỏe nhanh hồi phục?

Những nguyên tắc dinh dưỡng cần lưu ý

Một chế độ dinh dưỡng khoa học và phù hợp không chỉ giúp người bệnh duy trì thể lực, mà còn hỗ trợ quá trình hồi phục và nâng cao hiệu quả điều trị. Trong đó, để lựa chọn sắp xếp khẩu phần ăn cho phù hợp, cần lưu ý những nguyên tắc sau:

Ăn đa dạng và cân đối: Người bệnh cần được cung cấp đầy đủ các nhóm chất như bột đường, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Không nên kiêng khem quá mức vì dễ dẫn đến suy kiệt cơ thể.
Tăng cường protein và năng lượng: Chất đạm đóng vai trò quan trọng trong việc tái tạo tế bào và phục hồi tổn thương do điều trị. Năng lượng đầy đủ giúp duy trì cân nặng và sức khỏe tổng thể.
Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì ăn nhiều trong một lần, bệnh nhân nên ăn thành 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày để giảm cảm giác buồn nôn và chán ăn.
Uống đủ nước: Việc uống đủ nước không chỉ giúp thanh lọc cơ thể mà còn giảm tác dụng phụ của thuốc và bù nước khi có các triệu chứng như nôn, tiêu chảy.
Chú ý an toàn thực phẩm: Người bệnh cần tránh ăn đồ sống, tái hoặc thực phẩm không đảm bảo vệ sinh để giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Một số nhóm thực phẩm nên bổ sung 

Các thực phẩm giàu đạm dễ tiêu hóa như thịt nạc, cá, trứng, sữa và chế phẩm từ sữa, đậu phụ, đậu nành là lựa chọn lý tưởng, giúp cơ thể hấp thụ tốt và hỗ trợ quá trình phục hồi. Nếu khó nuốt, có thể chế biến thành dạng mềm như súp, cháo, hoặc sử dụng sữa dinh dưỡng bổ sung. Rau quả tươi cung cấp vitamin C, E, beta-caroten và các chất chống oxy hóa giúp tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào lành. Một số loại trái cây và rau củ như cam, bưởi, táo, chuối, dưa hấu, súp lơ, cải xanh, cà rốt, bí đỏ rất có lợi. Tuy nhiên, đối với bệnh nhân tiêu chảy, cần hạn chế rau sống và trái cây có nhiều chất xơ thô.

Các loại ngũ cốc nguyên hạt và tinh bột như cơm, mì, khoai, yến mạch, bánh mì nguyên cám không chỉ cung cấp năng lượng mà còn hỗ trợ tiêu hóa nhờ vào chất xơ hòa tan. Để bổ sung chất béo lành mạnh, người bệnh nên sử dụng dầu thực vật như dầu oliu, dầu mè, dầu hạt cải và dầu cá, đồng thời tăng cường Omega-3 có trong cá hồi, cá thu, hạt óc chó, tốt cho tim mạch và não bộ. Các thực phẩm giàu kẽm, selen và sắt như hải sản nấu chín, ngũ cốc, hạt bí, thịt nạc, gan động vật giúp hỗ trợ hệ miễn dịch và tạo máu.

Tuy nhiên, trong quá trình điều trị, bệnh nhân cũng cần lưu ý về việc đối phó với một số vấn đề ăn uống như buồn nôn, viêm loét miệng, tiêu chảy hay táo bón. Để giảm cảm giác buồn nôn, bệnh nhân nên ăn các thực phẩm khô, nhạt như bánh quy, cơm nắm và tránh thức ăn nhiều dầu mỡ hoặc gia vị cay. Khi bị viêm loét miệng hoặc khó nuốt, nên chọn thức ăn mềm, mịn như cháo, súp, sữa và sữa chua. Trong trường hợp tiêu chảy, cần ăn nhẹ, ít chất xơ thô và bổ sung nước oresol hoặc nước dừa để bù điện giải. Để giảm táo bón, bệnh nhân nên tăng cường rau xanh, trái cây chín mềm và uống đủ nước.

Ngoài ra, để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, bệnh nhân cần chỉ ăn thực phẩm đã nấu chín kỹ, tránh sử dụng gỏi, tiết canh, sữa chưa tiệt trùng và luôn rửa sạch rau quả trước khi ăn. Đồng thời, một số thực phẩm cần hạn chế hoặc tránh hoàn toàn, như đồ ăn sống, tái, thực phẩm nhiều dầu mỡ, chiên rán, thức uống có cồn và chất kích thích, cũng như thực phẩm chế biến sẵn, nhiều phụ gia. Trong những trường hợp bệnh nhân không thể ăn qua đường miệng do quá mệt mỏi, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung dinh dưỡng qua các sản phẩm công thức giàu năng lượng, protein và vi chất, giúp duy trì thể trạng và phòng ngừa suy dinh dưỡng.

Thảo Nguyên (Tổng hợp)