Những chiến binh áo trắng giữa biển nước miền Trung và sự thử thách của ngành Y trong bão lũ

Những ngày cuối tháng 10, miền Trung lại oằn mình trong mưa lũ. Đêm và ngày hòa vào nhau trong tiếng gió, tiếng mưa và tiếng loa cảnh báo văng vẳng. Dòng người sơ tán, những mái nhà ngập sâu trong nước, những bệnh viện và trung tâm y tế chạy đua với thời gian để bảo vệ từng sinh mạng — đó là bức tranh tưởng chừng như quen thuộc, nhưng chưa bao giờ thôi ám ảnh.

Những ca sinh giữa dòng nước lũ

Giữa biển nước mênh mông, có những nhịp sống vẫn không thể dừng lại. Bởi ở nơi ấy, có những người đang thở bằng ống thở oxy, những thai phụ đang trở dạ, những đứa trẻ chờ được sinh ra và những người thầy thuốc không thể rời vị trí của mình dù chỉ một phút. Và giữa mênh mông nước lũ ấy, những nhịp tim vẫn đập, những đứa trẻ vẫn cất tiếng khóc chào đời, những bàn tay vẫn nắm chặt lấy nhau.

Huế – thành phố vốn yên bình nay hóa thành biển nước. Một sản phụ sinh con ngay tại ngã tư Hùng Vương – Bà Triệu, khi nước lũ dâng cao giữa khu vực trung tâm. Không kịp đến bệnh viện, gia đình và người dân quanh đó đã cùng nhau che áo mưa, dựng tấm bạt tạm để đón đứa trẻ ra đời. Giữa lũ, vẫn có tiếng khóc, có hơi thở của sự sống.

Ở Đà Nẵng, các chiến sĩ công an xã Hà Nha đã băng qua dòng nước xiết để đưa một sản phụ đang chuyển dạ đến bệnh viện. “Lúc đó nước chảy xiết, nhưng ai cũng chỉ nghĩ phải đưa mẹ con sản phụ ra an toàn càng sớm càng tốt”, lãnh đạo Công an xã Hà Nha chia sẻ.

Hành động kịp thời của Công an xã Hà Nha không chỉ giúp sản phụ “vượt cạn” an toàn mà còn lan tỏa hình ảnh đẹp về người chiến sĩ công an nhân dân luôn sẵn sàng vì bình yên, hạnh phúc của nhân dân.

Tại Quảng Nam, hơn 200 người bị cô lập trong một trung tâm y tế ngập lụt. Máy phát điện cạn dầu, thức ăn sắp hết, y bác sĩ phải dùng đèn pin để thay băng, tiêm thuốc, chăm bệnh nhân. Ngoài trời, nước vẫn tràn vào từng phòng. Không ai nghĩ đến nghỉ ngơi. Chỉ mong nước rút để cứu thêm người.
Những câu chuyện ấy không chỉ là tin tức. Đó là minh chứng rằng, giữa mênh mông bão lũ, y đức và lòng người vẫn là ngọn đèn sáng nhất. Trong cơn giận dữ của thiên nhiên, con người miền Trung vẫn bền bỉ, sẻ chia, và kiên cường giữ nhịp sống — dù mong manh, dù gian khó.

Cơn lũ rồi sẽ đi qua, nước sẽ rút, nhưng hình ảnh người bác sĩ lội giữa nước, đỡ đẻ giữa dòng; hay ánh đèn pin run rẩy trong phòng bệnh tối om, cùng sự đồng lòng dốc sức của các chiến sĩ công an, bộ đội… sẽ còn mãi trong ký ức. Giữa những khó khăn, nghề y lại được nhìn thấy trong vẻ đẹp nguyên sơ nhất của nó – không phải áo trắng tinh khôi, mà là chiếc áo sũng nước, dính bùn, vẫn run run cầm ống nghe.

Bởi giữa nước dữ, chính con người đã giữ cho sự sống không trôi đi.

Sức bền của ngành y giữa thiên tai

Tại Thừa Thiên – Huế, mưa lớn kéo dài nhiều ngày khiến nhiều khu vực ngập sâu, giao thông chia cắt. Nhiều bệnh viện tuyến huyện, trạm y tế xã phải di dời khẩn cấp. Có nơi, bác sĩ cõng bệnh nhân ra khỏi khu ngập sâu, có nơi y tá dùng thuyền thúng để vận chuyển thuốc và oxy. Mỗi hành động ấy nhỏ thôi nhưng là minh chứng cho sức chịu đựng và lòng tận tụy của những người khoác áo blouse trắng.

Bệnh viện Trung ương Huế – cơ sở y tế tuyến đầu miền Trung – trở thành “pháo đài” giữa biển nước. Dù bị cô lập, các y bác sĩ vẫn túc trực 24/24, duy trì hoạt động cấp cứu, chạy thận, phẫu thuật cho bệnh nhân nặng. Khi nước sông Hương dâng cao, Bệnh viện Trung ương Huế đã chủ động sơ tán bệnh nhân từ tầng 1 lên tầng cao hơn theo chỉ đạo của lãnh đạo thành phố.

Trong bối cảnh mưa lũ lịch sử đang bao vây miền Trung, vai trò chỉ đạo từ cấp cao trong ngành y-tế và chính quyền từ trung ương tới địa phương đã đóng vai trò không thể thiếu. Theo Bộ Y tế, công điện mới nhất do ông Đỗ Xuân Tuyên — Thứ trưởng Bộ Y tế — ký gửi các Sở Y tế tại các tỉnh miền Trung như Huế, Đà Nẵng, Quảng Trị, Quảng Ngãi, đã yêu cầu trực cấp cứu 24/24h, chuẩn bị nguồn điện dự phòng, thuốc men, thiết bị và kho hậu cần để không để gián đoạn khám chữa bệnh khi cơ sở bị cô lập vì ngập lụt.

Cuộc họp khẩn do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì ngày 29/10/2025 cũng đã nêu rõ: không để người bệnh thiếu nơi chữa bệnh, không để người dân thiếu ăn, thiếu mặc, bị đói rách khi thiên tai xảy ra.

Sự chỉ đạo kịp thời này không chỉ là hành động phản ứng, mà còn phản ánh một bài học dài hơi: Hệ thống y tế phải luôn trong trạng thái “phòng thủ – ứng phó – thích nghi” với thiên tai. Khi nền y tế lâm vào trạng thái bị động — bị chia cắt, mất điện, thiếu thuốc — thì mỗi phút trễ có thể thành phút mất mát. Do đó, yêu cầu “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ) của Bộ Y tế là mấu chốt để ngành y không bị “mất nhịp” giữa dòng nước dữ.

Việt Nam là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, đặc biệt là miền Trung – “rốn lũ” hứng chịu nhiều trận mưa lịch sử. Việc đảm bảo an toàn hệ thống y tế, dự phòng thuốc men, nguồn điện dự trữ, và hệ thống cấp cứu cơ động trở thành yêu cầu cấp thiết.

Thiên tai khiến mọi thứ bị thử thách: Hạ tầng, năng lượng, hậu cần. Câu chuyện ở Huế, Đà Nẵng hay Quảng Nam không chỉ là sự kiện lũ lụt. Nó là lời nhắc rằng, trong một đất nước còn nhiều thiên tai, hệ thống y tế cần được thiết kế bền vững hơn – từ bệnh viện chống ngập, hệ thống điện dự phòng, đến mạng lưới y tế cộng đồng linh hoạt trong cứu hộ khẩn cấp. Bởi khi dòng nước dâng, mọi quy trình thông thường đều bị cuốn trôi; chỉ còn lại tình người và khả năng ứng biến.

Điều đáng suy ngẫm là: trong khi nhiều bệnh viện thấp tầng – vùng trũng đã cảnh báo từ trước – thì thực tế vẫn có những cơ sở bị ngập sâu, đường vào bị chia cắt, máy phát điện vẫn hết dầu. Nhiều vấn đề chiến lược đã, đang đặt ra cho ngành y-tế và địa phương:

Thứ nhất, cần đầu tư hạ tầng “không lũ” cho bệnh viện: Trang bị tầng kỹ thuật cao hơn, nguồn điện dự phòng rộng hơn, kho thuốc men và vật tư được đặt ở nơi an toàn.

Thứ hai, phải có phương án vận hành nếu bị cô lập: Các bệnh viện vùng trũng phải có thể hoạt động độc lập vài ngày nếu đường bị cắt, như truy cập dự trữ, sử dụng năng lượng thay thế, kết nối từ xa với tuyến tỉnh/trung ương.

Nếu y tế là “trái tim” của xã hội, thì trong bão lũ, trái tim ấy càng cần được bảo vệ.

Mưa lũ tại miền Trung diễn biến phức tạp, Bộ Y tế ra công văn khẩn

Nga viện trợ 29 tấn hàng cho người dân chịu ảnh hưởng bởi mưa lũ ở Huế

Miền Trung còn mưa lớn phức tạp: Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống Nhân dân