Nỗi trăn trở của một người thầy thuốc

Xin đừng “thương mại hóa” nghề nha khoa

Thay vì phục vụ bằng tâm, đặt lợi ích và sức khỏe bệnh nhân lên hàng đầu, nhiều cơ sở nha khoa hiện nay lại chạy theo lợi nhuận, hoạt động không khác gì “dây chuyền công nghiệp”. Khám nhanh, làm nhanh, thu tiền nhanh, thậm chí không ngại “vẽ bệnh”, “đội giá”. Những nơi này thường sử dụng chiêu trò giảm sâu, khuyến mãi sốc để thu hút khách, nhưng đằng sau đó là vật liệu kém chất lượng, tay nghề yếu, dịch vụ hời hợt. Không hiếm trường hợp bệnh nhân rơi vào cảnh “tiền mất, tật mang”, phải điều trị lại nhiều lần, thậm chí biến chứng nặng nề chỉ vì… hám rẻ.

Đáng lo ngại rằng, người tiêu dùng thiếu kiến thức thường chọn dịch vụ dựa trên giá, ít quan tâm đến trình độ bác sĩ hoặc uy tín cơ sở. Điều này vô tình tiếp tay cho những phòng khám “làm liều” tồn tại, trong khi đó nhiều bác sĩ chân chính, có tay nghề, tâm huyết lại rơi vào hoàn cảnh khó khăn, dễ nản lòng. Giữa thị trường cạnh tranh gay gắt, nhiều cơ sở sẵn sàng phá giá, quảng cáo lố, thu hút khách bằng đủ chiêu trò. Những người hành nghề chân chính lại khó cạnh tranh công bằng vì không thể giảm chất lượng dịch vụ do đạo đức nghề không cho phép. Nguy hiểm hơn, khi bệnh nhân bị xem như “khách hàng”, nha khoa dần đánh mất bản chất ngành y. Từ chỗ chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe răng miệng, nghề có nguy cơ bị biến thành dịch vụ tiêu dùng, nơi người bán tìm mọi cách để thương mại được sản phẩm – dù chưa chắc có thực sự cần thiết hay không.

Trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Lê Trọng Dân, nguyên Bí thư Đoàn Bệnh viện Nhân dân 115, nguyên Trưởng khoa Răng - Hàm - Mặt Bệnh viện An Sinh, Giám đốc Nha khoa Thẩm mỹ Á - Âu (nay là Nha Khoa Á Âu - Dr. Dân) cho biết: “Tôi bắt đầu làm nghề từ môi trường bệnh viện công, nơi mỗi ngày đều phải đối diện với nỗi đau lẫn niềm hy vọng. Ở đó, tôi học được bài học đầu tiên, cũng là bài học suốt đời – người thầy thuốc trước hết phải là người tử tế, đặt y đức làm gốc, xem bệnh nhân như người thân trong gia đình. Những năm tháng gắn bó với Bệnh viện Nhân dân 115, rồi Bệnh viện An Sinh đã rèn cho tôi không chỉ tay nghề, mà còn một tâm niệm làm nghiệp: Giỏi chuyên môn chưa đủ, phải có đạo. Mà đạo trong nghề y, chính là biết phục vụ con người bằng cả tấm lòng”.

Bác sĩ Lê Trọng Dân lo ngại, cơ chế thị trường là “con dao hai lưỡi”. Nó mở ra nhiều cơ hội phát triển, nhưng cũng có thể khiến những người làm nghề đánh mất chính mình. Khi lợi nhuận trở thành mục tiêu cao nhất, sự tử tế thường bị xem nhẹ. Và khi ấy, nha khoa – vốn là nghề phụng sự có thể biến tướng thành chuỗi dịch vụ tiêu dùng, nơi người bệnh chỉ còn là “khách hàng” và sức khỏe trở thành món hàng chờ mua bán. Khi mở Nha khoa Á Âu (nay là Nha khoa Á Âu Dr. Dân), bác sĩ Dân luôn mang theo khát vọng gìn giữ tinh thần đó. Ông không xem phòng khám là địa điểm kinh doanh, thay vào đó cần là nơi phụng sự người bệnh, tiếp nối lý tưởng nghề y, bất chấp áp lực thị trường nhiều cám dỗ.

Bác sĩ Dân kể lại: “Không ít bệnh nhân tìm đến tôi khi đã quá mệt mỏi sau hành trình chữa răng gian nan. Có người từng làm ở nơi khác vì thấy giá rẻ, tin vào quảng cáo. Nhưng rồi kết quả không như mong đợi: Răng bị hỏng, viêm nhiễm, đau đớn kéo dài. Họ đến trong tâm thế hoang mang, lo lắng, vừa đau thể chất, vừa tổn thương tinh thần. Mỗi lần tiếp nhận, một lần nhói lòng. Vì nếu ngay từ đầu, bệnh nhân được chăm sóc đúng cách, bằng chuyên môn chuẩn và cái tâm thật, thì đã không phải khổ đến thế”.

Trước cơ chế thị trường, người thầy thuốc cần sống trọn vẹn cả “đời” và “đạo”

Đối với bác sĩ Lê Trọng Dân, công việc nha khoa không đơn thuần chỉ là quá trình điều trị kỹ thuật, mà còn là hành trình sâu sắc giữa hai chữ “đời” và “đạo”. Với ông, “đời” là những áp lực, thách thức thực tế từ cơ chế thị trường, nhu cầu phải vận hành một cơ sở y tế trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi sự linh hoạt, quản lý hiệu quả để có thể tồn tại, phát triển. Còn “đạo” chính là giá trị cốt lõi của nghề y – y đức, lòng nhân ái, tận tâm, trách nhiệm với từng bệnh nhân. Hai yếu tố này tưởng chừng đối nghịch nhưng lại là hai mặt không thể tách rời, người làm nghề phải biết cân bằng để giữ vững bản thân.

Bác sĩ Dân cho rằng, trong xã hội ngày nay khi nhiều ngành nghề bị thương mại hóa, cuốn theo các cơ chế thị trường khắc nghiệt, ngành nha khoa càng không thể đánh mất cái hồn nghề – “đạo” mà người thầy thuốc phải giữ gìn. Việc chạy theo lợi nhuận, giảm giá, phá giá hay làm dịch vụ một cách đại trà, cẩu thả, thiếu trách nhiệm không chỉ làm mất đi niềm tin người bệnh, làm tổn hại đến cả hình ảnh nghề y. Bởi vậy, bác sĩ Dân xem việc sống trọn vẹn giữa “đời” và “đạo” như một kim chỉ nam để hành nghề. Ông ý thức rằng, áp lực thị trường không thể là cái cớ để đánh đổi y đức và sự tử tế. Ngược lại, chính “đạo” sẽ là sức mạnh bền bỉ để vượt qua mọi khó khăn của “đời,” để xây dựng một thương hiệu nha khoa không chỉ về mặt kỹ thuật mà còn sâu sắc về giá trị nhân văn.

Với tâm niệm sâu sắc về “đời” và “đạo” trong nghề nha khoa, bác sĩ Lê Trọng Dân không chỉ dừng lại ở suy nghĩ cá nhân mà còn chủ động phổ biến rộng rãi  giá trị này đến toàn thể nhân viên tại Nha Khoa Á Âu – Dr. Dân.

Ông mong muốn mỗi thành viên thuộc đội ngũ không chỉ làm việc bằng kỹ năng mà còn phải hiểu được ý nghĩa của y đức, tinh thần phụng sự và trách nhiệm đối với cộng đồng. Những nguyên tắc đó được truyền đạt thường xuyên, xuyên suốt, trở thành “kim chỉ nam” trong từng hành động, quyết định nhỏ nhất tại phòng khám. Bác sĩ Dân tin rằng, khi mọi người cùng đồng lòng hướng về những giá trị ấy, Nha Khoa Á Âu – Dr. Dân sẽ trở thành nơi khám chữa bệnh uy tín, “cái nôi” nuôi dưỡng y đức cho nhiều thế hệ bác sĩ răng hàm mặt trong tương lai.

Đồng Mão - Huỳnh Kha