Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Nguy cơ ung thư đại trực tràng nếu lãng quên tầm soát định kỳ

Chương trình 5 phút cùng chuyên gia ung bướu bàn về chủ đề “Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết bệnh lý Ung Đại trực tràng” được phát sóng trên Fanpage của Bệnh viện Ung Bướu TP. Hồ Chí Minh. Nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng, chuyển từ bị động sang chủ động trong việc tầm soát bệnh tật và chăm sóc sức khỏe.

Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam ghi nhận 16.000 ca mắc mới liên quan đến ung thư đại trực tràng, đáng lo ngại hơn là con số này đang tăng lên ở người trẻ. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, tỷ lệ sống sót 5 năm có thể lên đến 90%. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu ban đầu và sàng lọc kịp thời là vô cùng quan trọng đối với mỗi người.

BS. CKII Trần Nguyễn Minh Huy - Trưởng khoa Tầm soát Ung thư, Bệnh viện Ung Bướu TP. Hồ Chí Minh, cho biết: “Ung thư đại trực tràng sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và yếu tố môi trường sống cùng với những nguyên nhân tác động như tiền sử gia đình hoặc có người thân mắc ưng thư đại trực tràng, các hội chứng di truyền FAP làm tăng nguy cơ rõ rệt, viêm mãn tính và các tác nhân nhiễm trùng ở đại trực tràng viêm mãn tính đặc biệt trong bệnh viêm ruột”.

BS. CKII Trần Nguyễn Minh Huy -  Trưởng khoa Tầm soát Ung thư, Bệnh viện Ung Bướu TP. Hồ Chí Minh (Ảnh chụp màn hình)
BS. CKII Trần Nguyễn Minh Huy - Trưởng khoa Tầm soát Ung thư, Bệnh viện Ung Bướu TP. Hồ Chí Minh

Bên cạnh đó, viêm loét đại tràng làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng, do tạo môi trường thuận lợi cho khối u phát triển một số tác nhân nhiễm trùng và bị nhiễm vi khuẩn sinh độc tố ruột, ký sinh trùng cũng có thể góp phần tạo ra quá trình ung.

Hơn nữa, tác động từ môi trường xung quanh và lối sống hàng ngày đối với chế độ ăn thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, ít chất xơ, nhiều chất béo làm tăng nguy cơ béo phì đây chính là những nguyên nhân chính gây ra nguy cơ độc lập ảnh hưởng nghiêm trọng đến viêm mãn tính, đường ruột, cấp độ thấp, rối loạn tín hiệu, làm thay đổi hóc môn, mặt khác còn có các tác động khác ít vận động, tiêu thụ quá nhiều calo, uống bia rượu quá mức làm tăng nguy cơ.

Điều đáng nói, ung thư đại trực tràng dễ kiểm soát đối với những triệu chứng sớm thường xuất hiện không rõ ràng nhưng dấu hiệu dễ nhận biết cảnh báo bệnh nhân gồm dấu hiệu như thay đổi thói quen đại tiện, tiêu chảy, táo bón, đi phân nhỏ dẹp có nhầy lẫn máu, đi vệ sinh ra máu tươi, đi phân đen đau, đau bụng đầy hơi khó chịu vùng bụng cảm giác mót rặn đi ngoài không hết.

Song song đó, thiếu máu không rõ nguyên nhân có thể do mất máu vị thể kéo dài ở người trẻ có các triệu chứng nổi bật như đau bụng chảy máu trực tràng, tiêu chảy thiếu máu, thiếu sắt. Tuy nhiên, các biểu hiện này có thể nhầm lẫn với các bệnh lành tính nên cần cảnh giác những dấu hiệu bất thường.

Việc tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, người thân bậc một như cha, mẹ, anh, chị, em, ruột, mắc ung thư đại trực tràng thì nguy cơ sẽ tăng khoảng từ 1,7 –  2,3 lần so với người không có tiền sử gia đình, nguy cơ tăng cao hơn nếu có 2 thân mật trở lên mắc bệnh, ước tính mắc bệnh dao động từ 2,75 – 4 lần nếu người thân được chuẩn đoán bệnh trước 45 – 50 tuổi mắc bệnh cao lên tới 5,4 lần ung thư đại trực tràng.

Giai đoạn sớm ung thư đại trực tràng thường không có biểu hiện lâm sàng rõ ràng, đôi khi người bệnh có thể bỏ qua trước những triệu chứng này hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường, đến khi phát hiện thì khối u đã phát triển lớn. Như vậy, tầm soát định kỳ là biện pháp duy nhất giúp phát hiện sớm.

Đặc biệt, BS Minh Huy khuyến cáo những đối tượng sau dễ mắc bệnh như người có tiền sử mắc ung thư đại trực tràng, người mắc hội chứng di truyền, bệnh viêm ruột mạn tính từng xạ trị vùng bụng chậu. Ngoài ra, bệnh nhân sẽ được tư vấn cá nhân hóa về thời diểm và phương pháp tầm soát phù hợp bắt đầu trước 45 tuổi sớm hơn 10 năm so với tuổi người thân mắc bệnh, người thuộc nhóm nguy cơ trung bình tầm soát sớm tầm 45 tuổi định kỳ đến 75 tuổi.