Triển lãm “Tài liệu lưu trữ cá nhân”: Gìn giữ ký ức, kết nối cộng đồng

Tôn vinh những giá trị tiêu biểu

Trung tâm Lưu trữ quốc gia III là đơn vị sự nghiệp thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) thực hiện chức năng thu thập, chỉnh lý, bảo quản và tổ chức khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ có ý nghĩa toàn quốc từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay. Hoạt động sưu tầm tài liệu cá nhân, gia đình, dòng họ được xác định là một trong những hoạt động quan trọng của Trung tâm. 

Trải qua quá trình 30 năm hình thành, phát triển, công tác thu thập, sưu tầm tài liệu có xuất xứ cá nhân tại Trung tâm đã đạt được những kết quả nhất định. Hiện nay, Trung tâm đang quản lý hơn 200 phông tài liệu có xuất xứ cá nhân, gia đình, dòng họ là những tài liệu được hình thành trong quá trình sống và hoạt động sáng tác của các cá nhân như: tài liệu tiểu sử, văn bằng chứng chỉ, thư từ, sổ sách, giấy tờ công vụ, bản thảo các tác phẩm, công trình sáng tác và nghiên cứu khoa học của các cá nhân, là những nguồn tài liệu quý, phản ánh đa dạng, sinh động đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, giúp nghiên cứu về các góc nhìn chân thực sự phát triển xã hội cũng như chân dung, cuộc đời của các cá nhân gia đình, dòng họ tiêu biểu của Việt Nam. 

Tại đây, tài hoa và sức sáng tạo của các cá nhân toả sáng trong từng tác phẩm, trong mỗi trăn trở qua từng con chữ, nốt nhạc, nét vẽ... Nhiều tác phẩm, nhiều công trình nghiên cứu trước khi đến với ngôi nhà chung trên các kệ giá của kho lưu trữ, đã từng được chia sẻ, từng đến với cuộc sống, từng được xướng tên và ghi danh trong những diễn đàn khoa học, dưới ánh đèn sân khấu hay các sự kiện đặc trưng của các ngành, nghề, lĩnh vực khác nhau. Đây là những tài liệu lưu trữ tiêu biểu, quý, hiếm của dân tộc.

Gắn kết cộng đồng qua di sản tư liệu

Triển lãm trưng bày tài liệu của 8 cá nhân có nhiều đóng góp trong đời sống văn hóa, nghệ thuật và trí thức của đất nước: Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ; Nhà văn, Nhà viết kịch Đào Hồng Cẩm; Nhà hoạt động sân khấu Lộng Chương; PGS.TS, NSND Ngô Mạnh Lân; Nhà văn, Nhà viết kịch Nguyễn Tất Đạt; Tiến sĩ, Nhà viết kịch Trần Đình Ngôn; Nhà văn, Nhà viết kịch Học Phi; và Nhà thơ, Nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát.

Các tài liệu trưng bày bao gồm tiểu sử, thư từ, bản thảo tác phẩm, công trình nghiên cứu, văn bằng chứng chỉ, giấy tờ công vụ… phản ánh sinh động quá trình sáng tạo, lao động nghệ thuật và đóng góp của các cá nhân cho nền văn hóa, nghệ thuật và học thuật nước nhà.

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, nhấn mạnh: "Khi các cá nhân, gia đình đã gửi 'đứa con tinh thần', các sản phẩm, tài liệu vào Trung tâm Lưu trữ quốc gia III thì đây sẽ là ngôi nhà thứ hai bảo quản, gìn giữ và phát huy giá trị tài liệu cho hôm nay và mai sau".

Triển lãm không chỉ là dịp để công chúng tiếp cận những tư liệu quý giá mà còn là cơ hội để nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của tài liệu lưu trữ và vai trò của cá nhân trong việc gìn giữ ký ức dân tộc. Thông qua các tài liệu này, người xem không chỉ cảm nhận được tài hoa, sức sáng tạo của mỗi cá nhân, mà còn thấy được đời sống tinh thần và lịch sử xã hội của đất nước, những giá trị nhân văn cao đẹp được hun đúc cùng bề dày lịch sử văn hóa của người Việt Nam trên nhiều khía cạnh.

Thanh Tùng – Nguyễn Nghị