Từ bàn tay nghệ nhân đến ý tưởng thiết kế – Hành trình làm mới tinh hoa truyền thống

Tôn vinh sáng tạo – Gắn kết truyền thống với hiện đại

Lễ trao giải Cuộc thi Thiết kế sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2025 diễn ra vào chiều 9/10 do Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với các đơn vị chuyên môn tổ chức nằm trong chuỗi hoạt động của Hội chợ Quốc tế Quà tặng – Hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội (Hanoi Gift Show 2025). Đây là sân chơi chuyên nghiệp dành cho các nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp trong lĩnh vực quà tặng, đồ thủ công, trang trí nội thất và thời trang.

Cuộc thi năm nay thu hút hàng trăm mẫu sản phẩm từ khắp các làng nghề truyền thống của Thủ đô và nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Các tác phẩm không chỉ thể hiện bàn tay tài hoa của nghệ nhân mà còn gửi gắm khát vọng nâng tầm sản phẩm Việt trên thị trường quốc tế.

Ban tổ chức đã trao 16 giải thưởng cho những thiết kế tiêu biểu, mang tính ứng dụng cao, thân thiện với môi trường và đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh. Các sản phẩm được vinh danh không chỉ mang vẻ đẹp thẩm mỹ mà còn thể hiện tính nhân văn, góp phần quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Theo đánh giá của Hội đồng Giám khảo, điểm nổi bật của cuộc thi năm nay là sự đột phá trong tư duy thiết kế. Nhiều sản phẩm đã mạnh dạn sử dụng vật liệu tái chế, kết hợp công nghệ hiện đại với kỹ thuật thủ công truyền thống.
Chẳng hạn, một số thiết kế từ tre, mây, gỗ, gốm được cách tân theo hướng hiện đại, phù hợp với xu hướng trang trí nội thất tối giản, thân thiện môi trường. Một số tác phẩm còn kết hợp yếu tố nghệ thuật dân gian với thiết kế đương đại, tạo nên sản phẩm độc đáo, vừa truyền thống, vừa hiện đại.

Phát biểu tại lễ trao giải, Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, hiện các làng nghề thủ công mỹ nghệ của Hà Nội chưa phát huy hết tiềm năng, thế mạnh của mình, sản phẩm làm ra chưa đáp ứng tốt nhất yêu cầu của thị trường, chưa có tính cạnh tranh nổi trội so với sản phẩm cùng loại của một số nước trong khu vực. Nhiều nghệ nhân, thợ giỏi sáng tác mẫu đẹp về mỹ thuật nhưng thiếu tính thương mại, chưa phù hợp với thị hiếu khách hàng hoặc khó sản xuất đáp ứng các đơn hàng lớn, còn có sản phẩm đơn giản giá trị thấp. 

Đưa tinh hoa thủ công Việt Nam vươn ra thế giới

Thực tế, Hà Nội hiện có hơn 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó gần 300 làng nghề được công nhận. Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Thủ đô đã có mặt tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, đóng góp tích cực vào kim ngạch xuất khẩu của ngành công nghiệp sáng tạo Việt Nam.

Tuy nhiên, để phát triển bền vững, ngành hàng này cần đẩy mạnh đổi mới mẫu mã, tăng tính ứng dụng, cải tiến bao bì và tận dụng công nghệ số trong quảng bá sản phẩm. Việc tổ chức các cuộc thi thiết kế, các hội chợ chuyên ngành chính là cầu nối giúp nghệ nhân gặp gỡ nhà thiết kế, doanh nghiệp và khách hàng quốc tế, qua đó hình thành hệ sinh thái sáng tạo gắn với sản xuất xanh.

Cuộc thi cũng góp phần thúc đẩy nhận thức của cộng đồng về vai trò của sáng tạo trong phát triển kinh tế – văn hóa, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tham gia bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống.

Từ những ý tưởng được vinh danh, Hà Nội kỳ vọng tạo cú hích mới cho ngành thủ công mỹ nghệ, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững và thân thiện với môi trường. Nhiều doanh nghiệp trẻ đã bắt đầu ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, sản xuất theo chuỗi giá trị và đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng như châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, thủ công mỹ nghệ không chỉ là ngành nghề truyền thống mà còn là cầu nối văn hóa, góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam sáng tạo, thân thiện và giàu bản sắc.
Những nghệ nhân, nhà thiết kế và doanh nghiệp được vinh danh hôm nay chính là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của lao động sáng tạo Việt – một nguồn lực quý giá để đất nước hội nhập sâu rộng và phát triển thịnh vượng.