Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Bệnh tiêu chảy do đâu? Cách cầm tiêu chảy nhanh và lưu ý khi ăn uống

Tiêu chảy là một trong những rối loạn tiêu hóa phổ biến nhất, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ bùng phát thành dịch. Dù hầu hết các trường hợp đều tự khỏi, song nếu không được xử lý đúng cách, tiêu chảy có thể gây mất nước nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng.

Nguyên nhân gây tiêu chảy

Theo các chuyên gia, tiêu chảy xảy ra khi cơ thể mất khả năng hấp thụ nước và muối trong ruột, khiến phân trở nên lỏng. Nguyên nhân thường gặp nhất là do nhiễm vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng từ thực phẩm và nước uống không đảm bảo vệ sinh. Rotavirus là thủ phạm hàng đầu gây tiêu chảy cấp ở trẻ em, trong khi norovirus lại thường bùng phát ở người lớn, đặc biệt tại các khu tập thể hoặc nhà hàng đông người.

Ngoài ra, tiêu chảy còn có thể xuất phát từ việc sử dụng thuốc kháng sinh, các thuốc trị ung thư, hoặc do cơ thể không dung nạp một số loại thực phẩm như đường lactose trong sữa. Một số bệnh lý mạn tính như viêm ruột, hội chứng ruột kích thích, bệnh Crohn cũng là nguyên nhân gây tiêu chảy kéo dài.

Tiêu chảy do bị nhiễm khuẩn hoặc virus (Ảnh minh họa)
Tiêu chảy do bị nhiễm khuẩn hoặc virus (Ảnh minh họa)

Cách cầm tiêu chảy nhanh và hiệu quả

Điều đầu tiên cần làm khi bị tiêu chảy là bù nước và điện giải. Các bác sĩ khuyên nên uống dung dịch oresol hoặc nước trái cây pha loãng để bổ sung lượng nước mất đi. Nếu người bệnh không thể uống do buồn nôn hoặc đau bụng, cần được truyền dịch tĩnh mạch để tránh mất nước nặng.

Bù nước là cách cầm tiêu chảy nhanh và hiệu quả tại nhà (Ảnh minh họa)
Bù nước là cách cầm tiêu chảy nhanh và hiệu quả tại nhà (Ảnh minh họa)

Thuốc cầm tiêu chảy có thể được chỉ định trong một số trường hợp, song không nên tự ý dùng, đặc biệt khi có biểu hiện sốt cao hoặc đi ngoài ra máu. Với tiêu chảy do vi khuẩn, việc sử dụng kháng sinh đúng chỉ định sẽ giúp điều trị dứt điểm, trong khi tiêu chảy do virus chỉ cần chăm sóc và bù nước vì kháng sinh không có tác dụng.

Một mẹo dân gian an toàn, được nhiều người áp dụng là uống nước gạo rang, cách này giúp làm dịu niêm mạc ruột và giảm tiêu chảy nhẹ. Tuy nhiên, nếu tình trạng không cải thiện sau 2 ngày, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Ăn uống thế nào khi bị tiêu chảy?

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Người bị tiêu chảy nên ưu tiên các món dễ tiêu, ít chất xơ và chất béo như cơm trắng, cháo, thịt gà, trứng luộc, bánh quy. Nên tránh sữa và các sản phẩm từ sữa, thực phẩm chiên rán, đồ cay nóng, đồ uống có gas hay caffeine vì có thể kích thích nhu động ruột, khiến bệnh nặng hơn.

Khi tình trạng cải thiện, nên tăng dần lượng thức ăn và trở lại chế độ bình thường để tránh rối loạn tiêu hóa sau đó.

Tránh các thực phẩm từ sữa khi bị tiêu chảy (Ảnh minh họa)
Tránh các thực phẩm từ sữa khi bị tiêu chảy (Ảnh minh họa)

Phòng bệnh tiêu chảy

Tiêu chảy có thể phòng ngừa hiệu quả nếu duy trì thói quen vệ sinh cá nhân và ăn uống an toàn. Các bác sĩ khuyến cáo nên rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh hoặc chăm sóc người bệnh. Tuyệt đối không ăn đồ sống, hải sản chưa nấu chín và hạn chế sử dụng thực phẩm đường phố không rõ nguồn gốc.

Đặc biệt, vào mùa mưa hoặc sau ngập lụt, nguồn nước dễ bị ô nhiễm, do đó cần đun sôi nước trước khi dùng và bảo quản thực phẩm cẩn thận. Với trẻ nhỏ, việc tiêm phòng rotavirus đúng lịch giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc tiêu chảy nặng.

Giữ vệ sinh, bù nước đúng cách và chú ý chế độ ăn uống khoa học là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ hệ tiêu hóa và tránh xa căn bệnh phổ biến này.