Bộ Y tế chấn chỉnh hoạt động điều phối ghép mô, tạng

Chấn chỉnh sau phản ánh một số bệnh viện tự điều phối mô, tạng

Thứ trưởng Bộ Y tế GS.TS Trần Văn Thuấn vừa ký văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; y tế các bộ, ngành và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người nhằm tăng cường quản lý, chấn chỉnh hoạt động điều phối hiến, lấy, ghép mô, tạng.

Động thái này được đưa ra sau khi Bộ Y tế nhận được phản ánh về việc một số cơ sở y tế tự thực hiện điều phối mô, bộ phận cơ thể người, không đúng với quy định của pháp luật hiện hành.

Theo Bộ Y tế, việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người là lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến tính mạng người bệnh, đạo đức y học và quyền lợi của người hiến, người nhận. Vì vậy, mọi hoạt động điều phối phải được thực hiện thống nhất, công khai, minh bạch và đúng quy định của pháp luật nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận nguồn tạng hiến.

Chỉ Trung tâm Điều phối quốc gia được thực hiện điều phối mô, tạng

Trong văn bản chỉ đạo, Bộ Y tế yêu cầu tất cả các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được công nhận đủ điều kiện lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người phải nghiêm túc tuân thủ quy định của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Bộ Y tế nhấn mạnh, theo quy định tại Điều 36 của Luật, chỉ Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người có chức năng điều phối việc lấy, ghép, bảo quản, lưu giữ và vận chuyển mô, bộ phận cơ thể người trên phạm vi cả nước.

Các cơ sở y tế không được tự điều phối nguồn mô, tạng ngoài cơ chế điều phối thống nhất theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, các bệnh viện phải thực hiện nghiêm nguyên tắc điều phối ghép mô, bộ phận cơ thể người theo Điều 37 của Luật, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng đối tượng.

Rà soát toàn bộ quy trình tiếp nhận và xác minh người hiến

Để ngăn ngừa sai phạm, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở ghép tạng khẩn trương rà soát toàn bộ quy trình tiếp nhận, điều phối và thực hiện ghép mô, tạng.

Trong đó, cần đặc biệt kiểm tra việc thẩm định hồ sơ và xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận đối với các trường hợp hiến mô, bộ phận cơ thể từ người hiến còn sống nhằm bảo đảm đúng quy định, ngăn chặn các hành vi lợi dụng việc hiến, ghép tạng để trục lợi hoặc vi phạm pháp luật.

Các cơ sở khám chữa bệnh cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Bộ Y tế nếu để xảy ra sai phạm trong phạm vi quản lý.

Đối với Sở Y tế các địa phương và cơ quan y tế các bộ, ngành, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người tại các cơ sở trực thuộc, bao gồm cả trường hợp hiến từ người sống, người chết não và người hiến sau khi chết.

Hiện có 32 bệnh viện đủ điều kiện thực hiện ghép mô, tạng

Theo Bộ Y tế, hiện cả nước có 32 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được Bộ công nhận đủ điều kiện thực hiện lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người gồm: 

1. Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức;
2. Bệnh viện Bạch Mai;
3. Bệnh viện Phổi Trung ương;
4. Bệnh viện Nhi Trung ương;
5. Bệnh viện đa khoa Trung ương Thái Nguyên;
6. Bệnh viện Trung ương Huế;
7. Bệnh viện Chợ Rẫy;
8. Bệnh viện Đại học Y Dược, Thành phố Hồ Chí Minh;
9. Bệnh viện Thống Nhất;
10. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108;
11. Bệnh viện Quân y 103 (Học viện Quân y);
12. Bệnh viện Quân y 175;
13. Bệnh viện 19-8, Bộ Công an;
14. Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, Thành phố Hà Nội;
15. Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ;
16. Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp Hải Phòng;
17. Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa;
18. Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An;
19. Bệnh viện Đà Nẵng, Thành phố Đà Nẵng;
20. Bệnh viện Nhi Đồng 2, Thành phố Hồ Chí Minh;
21. Bệnh viện nhân dân 115, Thành phố Hồ Chí Minh;
22. Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh;
23. Bệnh viện đa khoa tỉnh Kiên Giang;
24. Bệnh viện Quốc tế Vinmec Times city;
25. Bệnh viện đa khoa Xuyên Á;
26. Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ;
27. Bệnh viện đa khoa Đức Giang, Thành phố Hà Nội;
28. Bệnh viện đa khoa Lào Cai;
29. Bệnh viện đa khoa Quảng Ninh;
30. Bệnh viện đa khoa Đồng Nai;
31. Bệnh viện đa khoa Thành phố Cần Thơ;
32. Bệnh viện Mắt Trung ương

Đây là các bệnh viện tuyến trung ương, bệnh viện chuyên khoa, bệnh viện quân đội, công an cùng một số bệnh viện đa khoa và bệnh viện tư nhân có đủ năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất và nhân lực theo quy định.

Việc giới hạn số lượng cơ sở được phép thực hiện ghép mô, tạng nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn, an toàn người bệnh cũng như tạo điều kiện để hoạt động hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người được quản lý thống nhất, đúng quy định của pháp luật.

Theo Bộ Y tế, việc chấn chỉnh lần này không chỉ nhằm xử lý những tồn tại phát sinh trong quá trình thực hiện mà còn tiếp tục hoàn thiện kỷ cương trong hoạt động ghép mô, tạng, bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong điều phối nguồn tạng hiến, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người hiến cũng như người bệnh có chỉ định ghép tạng.