Dấu hiệu đầu tiên của quai bị dễ bị nhầm với cảm cúm

Quai bị là gì?

Quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Mumps thuộc họ Paramyxoviridae gây ra. Bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp khi tiếp xúc với các giọt bắn hoặc dịch tiết từ mũi, miệng của người bệnh trong lúc nói chuyện, ho, hắt hơi, ăn uống chung hoặc dùng chung các vật dụng có dính nước bọt.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, song trẻ em từ 6-10 tuổi là nhóm mắc nhiều nhất. Những người chưa từng mắc quai bị hoặc chưa được tiêm vaccine cũng có nguy cơ nhiễm virus khi tiếp xúc với nguồn bệnh. Sau khi xâm nhập cơ thể, virus có thời gian ủ bệnh trung bình 18-21 ngày trước khi xuất hiện các triệu chứng đầu tiên.

Dấu hiệu nhận biết bệnh quai bị qua từng giai đoạn

Theo BS Nguyễn Gia Kỳ, Khoa Ngoại Thận Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, sau thời gian ủ bệnh khoảng 18-21 ngày, người mắc quai bị thường bước vào giai đoạn khởi phát với các triệu chứng khá giống cúm như sốt 38-39 độ C, đau đầu, mệt mỏi, đau nhức toàn thân, chán ăn và ngủ kém.

Sau khoảng 24-48 giờ kể từ khi sốt, bệnh chuyển sang giai đoạn toàn phát với biểu hiện điển hình nhất là viêm tuyến nước bọt mang tai. Ban đầu, người bệnh thường sưng một bên má, sau đó bên còn lại có thể sưng trong vòng 1-2 ngày. Hai bên thường không sưng đối xứng.

Vùng tuyến mang tai sưng căng, da bóng, sờ nóng nhưng không đỏ, ấn không lõm và gây đau. Người bệnh cũng có cảm giác đau tại vùng góc hàm, góc thái dương - hàm và vùng mỏm chũm phía sau tai. Lượng nước bọt giảm, trở nên đặc hơn, khiến việc nhai và nuốt thức ăn trở nên khó khăn.

Nếu diễn tiến thuận lợi, sau khoảng 3-4 ngày người bệnh bắt đầu hết sốt. Tình trạng sưng tuyến mang tai giảm dần và thường biến mất sau 8-10 ngày. Trong đa số trường hợp không có biến chứng, bệnh sẽ tự hồi phục sau khoảng 10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuyến nước bọt viêm do quai bị cũng không hóa mủ hay teo, trừ khi xuất hiện bội nhiễm vi khuẩn.

Khi nghi ngờ mắc quai bị cần làm gì?

BS Nguyễn Gia Kỳ khuyến cáo, ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ quai bị, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được khám và chẩn đoán, không nên tự điều trị tại nhà.

Trong thời gian mắc bệnh, người bệnh cần được nghỉ ngơi và cách ly khoảng hai tuần hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế lây nhiễm. Việc đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, không dùng chung ly, muỗng, khăn mặt và các vật dụng có dính nước bọt là những biện pháp cần thiết để giảm nguy cơ lây cho người xung quanh.

Do vùng tuyến mang tai sưng đau, người bệnh nên ưu tiên các thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo, súp và uống đủ nước. Có thể súc miệng bằng nước muối sinh lý để giảm khô miệng. Khi sốt cao, cần hạ sốt theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc chườm ấm.

Đặc biệt, bác sĩ lưu ý người dân tuyệt đối không đắp lá, bôi vôi hoặc các loại thuốc dân gian lên vùng sưng vì có thể gây bỏng da, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Trong suốt quá trình mắc bệnh, người bệnh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường và tái khám kịp thời theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bệnh quai bị dễ gây biến chứng nặng nếu không phát hiện sớm

Quảng Ninh: Điều trị cho bệnh nhi 9 tuổi bị quai bị, viêm màng não

Bài thuốc dân gian điều trị quai bị từ cây ngải cứu