Việc hiểu rõ và kiểm tra mật độ xương định kỳ giúp phát hiện sớm nguy cơ loãng xương, một bệnh lý âm thầm nhưng có thể dẫn đến gãy xương, giảm chất lượng cuộc sống nếu không được can thiệp đúng lúc.
Dinh dưỡng: Nền tảng cho hệ xương khỏe mạnh
Theo bác sĩ Nam Anh, xương của con người gồm hai thành phần chính: phần vô cơ (chủ yếu là canxi, phốt pho) giúp xương cứng chắc và phần hữu cơ (chủ yếu là collagen và protein) tạo độ dẻo dai. Sự cân bằng giữa hai yếu tố này quyết định độ bền vững của bộ xương.
“Ngay cả khi yếu tố di truyền khiến mật độ xương thấp hơn trung bình, chúng ta vẫn có thể cải thiện trong giới hạn cho phép bằng chế độ dinh dưỡng đầy đủ. Canxi, vitamin D, magie và collagen là những dưỡng chất thiết yếu cho quá trình hình thành và duy trì cấu trúc xương,” bác sĩ nhấn mạnh.
Ngoài ra, vitamin D đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả. Bác sĩ khuyến nghị nên bổ sung vitamin D từ thực phẩm (như cá hồi, trứng, sữa, nấm) hoặc tắm nắng buổi sáng 15 đến 20 phút mỗi ngày.
Cùng với đó, người trưởng thành cần hạn chế rượu bia, cà phê, thuốc lá và duy trì cân nặng hợp lý để giảm nguy cơ loãng xương.
“Chìa khóa vàng” củng cố mật độ xương
Bên cạnh dinh dưỡng, vận động thể lực là yếu tố không thể thiếu trong việc tăng cường mật độ xương. Khi cơ thể vận động, lực tác động cơ học từ cơ và trọng lượng cơ thể kích thích các tế bào xương hoạt động mạnh mẽ hơn, thúc đẩy quá trình tái tạo và củng cố cấu trúc xương.
“Khác với vật thể bất động, bộ xương con người luôn trong trạng thái “phá hủy và tái tạo’” liên tục. Vận động chính là tín hiệu giúp cơ thể biết rằng xương cần được củng cố,” bác sĩ Nam Anh phân tích.
Những bài tập chịu trọng lực như đi bộ nhanh, chạy bộ nhẹ, leo cầu thang, nhảy dây hoặc tập tạ nhẹ được xem là tốt cho xương. Tuy nhiên, với người cao tuổi hoặc có bệnh lý khớp, nên tập vừa sức và dưới sự hướng dẫn của chuyên gia để tránh chấn thương.
Di truyền và thừa cân: Hai yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến xương khớp
Mỗi người có một mật độ xương đỉnh khác nhau - mức mật độ cao nhất mà cơ thể đạt được, thường vào khoảng 30 tuổi. Mức này phụ thuộc phần lớn vào yếu tố di truyền, chế độ ăn uống và hoạt động thể chất trong giai đoạn thanh thiếu niên.
“Có người dù ăn uống và tập luyện tốt nhưng vẫn có mật độ xương thấp hơn người khác do yếu tố di truyền. Vì vậy, việc đo mật độ xương định kỳ giúp phát hiện sớm nguy cơ và có biện pháp bảo vệ phù hợp,” bác sĩ Nam Anh chia sẻ.
Bên cạnh đó, thừa cân, béo phì cũng là yếu tố nguy cơ lớn đối với hệ cơ xương khớp. Trọng lượng cơ thể quá cao gây áp lực lên cột sống, khớp háng, khớp gối và cổ chân, khiến sụn khớp nhanh bị bào mòn. Không chỉ vậy, mô mỡ còn tiết ra các chất gây viêm, làm tăng phản ứng viêm toàn thân, từ đó thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp.
Thừa cân vừa tạo gánh nặng cơ học, vừa gây ra môi trường viêm bất lợi cho khớp và xương. Đây là lý do người béo phì thường có nguy cơ thoái hóa khớp cao hơn.
Chủ động bảo vệ hệ xương khớp từ sớm
Để duy trì hệ cơ xương khớp khỏe mạnh, bác sĩ Nguyễn Nam Anh khuyến nghị:
- Kiểm tra mật độ xương định kỳ sau 40 tuổi hoặc sớm hơn nếu có yếu tố nguy cơ.
- Bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D, collagen và protein trong khẩu phần ăn.
- Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày.
- Giữ cân nặng hợp lý, tránh thừa cân kéo dài.
- Tránh hút thuốc lá, rượu bia.
“Mật độ xương thấp không phải là bệnh, nhưng là tín hiệu cảnh báo cơ thể đang cần được chăm sóc. Nếu phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời, chúng ta hoàn toàn có thể duy trì hệ xương khớp khỏe mạnh, dẻo dai và vững chắc suốt đời,” BS. Nguyễn Nam Anh nhấn mạnh.
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu