Tăng thuế thuốc lá: Chính sách nhân văn vì sức khỏe cộng đồng

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Quốc hội Việt Nam đang chuẩn bị xem xét sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, trong đó có chính sách thuế thuốc lá – một vấn đề được đánh giá rất quan trọng trong công tác bảo vệ sức khỏe nhân dân và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo các báo cáo y tế, thuốc lá vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên toàn cầu, đồng thời là tác nhân gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm như ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính… Dù đã có nhiều nỗ lực phòng chống tác hại thuốc lá trong nhiều năm qua, nhưng tỷ lệ hút thuốc tại Việt Nam vẫn còn ở mức cao, đặc biệt ở nam giới và thanh thiếu niên.

Quang cảnh buổi tọa đàm

Trong bối cảnh đó, chính sách thuế thuốc lá được xem là một công cụ quan trọng và hiệu quả để giảm thiểu tiêu thụ thuốc lá, hạn chế tác động xấu đến sức khỏe cộng đồng và nâng cao nguồn thu ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, để chính sách thuế thuốc lá phát huy tối đa hiệu quả, cần có sự nghiên cứu, đánh giá thấu đáo về tác động xã hội, kinh tế cũng như các khía cạnh nhân văn.

Tọa đàm “Thuế thuốc lá và sức khỏe cộng đồng” là diễn đàn quan trọng nhằm thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia y tế, nhà nghiên cứu, đại diện tổ chức xã hội và cộng đồng người cao tuổi – nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng rõ nét từ khói thuốc lá thụ động.

Tại tọa đàm, các chuyên gia và đại biểu đã cùng thảo luận sâu rộng về vai trò của chính sách thuế thuốc lá trong việc giảm thiểu tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đánh giá rằng mặc dù đã có nhiều quy định về phòng chống tác hại thuốc lá như cấm hút thuốc nơi công cộng, cảnh báo trên bao bì thuốc lá, tuy nhiên vẫn chưa đủ để giảm đáng kể tỷ lệ hút thuốc trong xã hội. Thuế thuốc lá với mức tăng hợp lý sẽ tạo ra tác động mạnh mẽ hơn, góp phần làm giảm số người hút thuốc mới, đồng thời giảm gánh nặng chi phí y tế cho xã hội.

Các chuyên gia và đại biểu cùng thảo luận sâu rộng về vai trò của chính sách thuế thuốc lá trong việc giảm thiểu tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng

Tọa đàm cũng dành nhiều thời gian để trao đổi về cách thức điều chỉnh chính sách thuế sao cho phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay. Một số đề xuất nổi bật được nêu ra bao gồm:

Tăng thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá: Hiện mức thuế này ở Việt Nam còn thấp so với nhiều nước trong khu vực, nên cần được nâng lên mức phù hợp để đủ sức răn đe người tiêu dùng.

Áp dụng thuế tuyệt đối kết hợp thuế tỷ lệ phần trăm: Điều này sẽ giúp đảm bảo ổn định nguồn thu ngân sách đồng thời tăng tính linh hoạt trong kiểm soát giá thuốc lá.

Thiết lập lộ trình tăng thuế rõ ràng và minh bạch: Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người tiêu dùng thích nghi, đồng thời giúp nhà nước có kế hoạch quản lý và giám sát hiệu quả chính sách.

Sử dụng nguồn thu thuế để tài trợ cho các chương trình cai nghiện thuốc lá, giáo dục sức khỏe và hỗ trợ cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thuốc lá.

Tọa đàm nhấn mạnh rằng thành công của chính sách thuế thuốc lá không chỉ phụ thuộc vào quyết định từ phía nhà nước mà còn đòi hỏi sự đồng thuận và tham gia tích cực của toàn xã hội.

Ông Phan Văn Hùng, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam phát biểu: "Người cao tuổi là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trước tác hại của thuốc lá thụ động. Chúng tôi mong muốn xã hội có những chính sách cụ thể hơn để bảo vệ nhóm người này, đồng thời lan tỏa ý thức phòng chống thuốc lá rộng khắp trong cộng đồng."

Các tổ chức xã hội, đoàn thể, hội phụ nữ, thanh niên cần phối hợp chặt chẽ trong việc tuyên truyền nâng cao nhận thức, vận động mọi người từ chối hút thuốc và ủng hộ chính sách tăng thuế thuốc lá.

Đặc biệt, cần tập trung vào giáo dục thanh thiếu niên – nhóm đối tượng tiềm năng dễ bắt đầu hút thuốc, qua đó xây dựng thế hệ tương lai khỏe mạnh, không bị lệ thuộc vào thuốc lá.

Tọa đàm “Thuế thuốc lá và sức khỏe cộng đồng” đã mở ra một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng chính sách kiểm soát thuốc lá toàn diện và hiệu quả tại Việt Nam. Qua các ý kiến đóng góp của chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng, sự kiện đã làm rõ vai trò then chốt của chính sách thuế thuốc lá trong việc bảo vệ sức khỏe nhân dân, đồng thời nhấn mạnh tính nhân văn và công bằng xã hội của chính sách này.

 Nguyễn Nghị - Thanh Tùng