20 trẻ đuối nước nhập viện trong 2 tháng hè: Cảnh báo khoảng trống an toàn tại bể bơi

Mùa hè là thời điểm trẻ em nghỉ học, nhu cầu tham gia các hoạt động bơi lội và học bơi tăng cao. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn các cơ sở y tế liên tục ghi nhận những vụ tai nạn đuối nước nghiêm trọng. Đáng chú ý, nhiều trường hợp không xảy ra tại sông, suối hay ao hồ mà ngay trong các bể bơi công cộng và lớp học bơi – những nơi vốn được xem là an toàn.

Theo Bệnh viện Nhi Trung ương, chỉ trong hai tháng nghỉ hè, bệnh viện đã tiếp nhận 20 trẻ nhập viện cấp cứu do đuối nước. Riêng trong hai ngày 28 và 29 vừa qua, có tới 4 trẻ được đưa vào cấp cứu, trong đó hai trường hợp nhập viện trong tình trạng đặc biệt nguy kịch do không được sơ cứu đúng cách và bỏ lỡ thời điểm cấp cứu quyết định.

TS Phan Văn Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, đây mới chỉ là số liệu ghi nhận tại một bệnh viện tuyến cuối về nhi khoa, chưa phản ánh đầy đủ thực trạng tai nạn đuối nước đang xảy ra trên phạm vi cả nước trong dịp hè.

Tai nạn xảy ra ngay tại nơi được cho là an toàn

Thực tế điều trị cho thấy, nhiều phụ huynh vẫn có tâm lý yên tâm tuyệt đối khi cho con học bơi hoặc vui chơi tại các bể bơi có người hướng dẫn. Tuy nhiên, chính sự chủ quan này đang tạo ra những khoảng trống nguy hiểm trong công tác giám sát trẻ.

Một trường hợp điển hình là bé trai 6 tuổi ở Hà Nội được gia đình đăng ký tham gia lớp học bơi nhằm trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước trước khi vào lớp 1. Tuy nhiên, ngay trong buổi học thứ ba, trẻ bất ngờ chìm dưới nước. Khi được phát hiện, bé đã rơi vào tình trạng ngừng tim, ngừng thở.

Giáo viên đã kịp thời thực hiện hồi sức tim phổi ngay tại bể bơi trước khi chuyển trẻ đến Bệnh viện Nhi Trung ương. Sau quá trình điều trị tích cực với các biện pháp hồi sức, kiểm soát thân nhiệt, hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn, sau 5 ngày, trẻ hồi phục tốt cả về hô hấp, tuần hoàn và chức năng thần kinh.

Theo ThS.BS Ngô Tiến Đông, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, yếu tố quyết định giúp bệnh nhi vượt qua nguy kịch là được hồi sức tim phổi ngay sau khi được đưa lên khỏi mặt nước.

Ở chiều ngược lại, không ít trường hợp được chuyển đến bệnh viện sau khi người lớn thực hiện các biện pháp sơ cứu sai như dốc ngược trẻ lên vai để "cho nước chảy ra". Sai lầm này khiến việc hồi sức bị chậm trễ, làm kéo dài thời gian não thiếu oxy, giảm đáng kể cơ hội cứu sống hoặc khiến trẻ phải mang di chứng thần kinh suốt đời. Thực tế đã có những trường hợp không thể qua khỏi dù các bác sĩ đã nỗ lực cứu chữa.

Nhiều "khoảng trống" trong bảo đảm an toàn cho trẻ

Qua thực tiễn điều trị, các chuyên gia của Bệnh viện Nhi Trung ương cho rằng phần lớn các vụ đuối nước hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người lớn không chủ quan trong giám sát.

Theo các bác sĩ, một trong những nguyên nhân phổ biến là nhiều phụ huynh tin rằng con đã biết bơi hoặc bơi thành thạo nên giảm mức độ theo dõi. Trong khi đó, tại các bể bơi đông người, trẻ vẫn có thể gặp nguy hiểm do va chạm, bị xô đẩy, va đầu hoặc rơi vào tình trạng kiệt sức mà không ai phát hiện.

Đặc biệt, biểu hiện của đuối nước thường rất âm thầm. Trẻ không vùng vẫy hay kêu cứu như nhiều người vẫn nghĩ mà có thể chìm lặng dưới nước chỉ trong vài chục giây. Điều này khiến người xung quanh dễ nhầm tưởng trẻ đang vui chơi hoặc tập lặn.

Một nguyên nhân khác là số lượng học viên tại các lớp học bơi thường tăng đột biến vào mùa hè trong khi giáo viên và nhân viên cứu hộ còn mỏng. Khi phải hướng dẫn quá nhiều trẻ cùng lúc, khả năng quan sát và phát hiện sự cố giảm đáng kể.

Bên cạnh đó, không ít phụ huynh có tâm lý giao toàn bộ trách nhiệm giám sát cho giáo viên hoặc nhân viên bể bơi rồi rời khỏi khu vực, sử dụng điện thoại hoặc làm việc riêng. Chính những phút lơ là này có thể khiến trẻ không được phát hiện kịp thời khi gặp nguy hiểm.

Ngoài ra, một số bể bơi vẫn chưa bố trí đầy đủ lực lượng cứu hộ hoặc nhân viên cứu hộ chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng cấp cứu ban đầu. Khi xảy ra tai nạn, việc xử trí không đúng quy trình có thể làm mất cơ hội cứu sống nạn nhân.

Theo các chuyên gia, ngay cả khi được cứu sống, nhiều trẻ vẫn phải đối mặt với những di chứng nặng nề do não bị thiếu oxy kéo dài. Không ít trường hợp mất khả năng vận động, suy giảm nhận thức hoặc phải phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của gia đình trong suốt cuộc đời.

Đối với bé trai 6 tuổi nêu trên, dù đã qua cơn nguy kịch và hồi phục về thể chất, trẻ vẫn còn ám ảnh tâm lý, sợ nước và hoảng loạn mỗi khi nhắc đến việc đi bơi.

"Thời gian vàng" chỉ kéo dài vài phút

Các bác sĩ nhấn mạnh, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tử vong ở nạn nhân đuối nước là tình trạng não bị thiếu oxy. Não người chỉ có thể chịu đựng tình trạng này trong khoảng 4-5 phút trước khi xuất hiện các tổn thương không thể hồi phục.

Vì vậy, khi phát hiện trẻ đuối nước, bất tỉnh và ngừng thở, việc quan trọng nhất là nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nước, gọi cấp cứu và tiến hành hồi sức tim phổi ngay nếu người cứu đã được hướng dẫn kỹ năng.

Các chuyên gia đặc biệt khuyến cáo người dân cần từ bỏ quan niệm dốc ngược trẻ rồi chạy để "đổ nước trong phổi". Biện pháp này không giúp nước thoát khỏi phổi mà còn làm tăng nguy cơ hít sặc dịch dạ dày, đồng thời làm chậm quá trình hồi sức, khiến trẻ mất "thời gian vàng" để cứu sống.

Bệnh viện Nhi Trung ương cũng khuyến cáo, không có môi trường nước nào tuyệt đối an toàn nếu thiếu sự giám sát liên tục của người lớn. Dù tại bể bơi công cộng, lớp học bơi hay khu nghỉ dưỡng có đầy đủ nhân viên cứu hộ, phụ huynh vẫn cần theo sát trẻ, không rời mắt dù chỉ trong thời gian ngắn. Đây là yếu tố quan trọng nhất để phòng ngừa những tai nạn đuối nước thương tâm trong mùa hè.