Vì sao tâm trạng thay đổi thất thường?

Nhiều nguyên nhân chi phối cảm xúc

Tâm trạng con người chịu tác động từ nhiều yếu tố như tính khí, hormone, giấc ngủ, dinh dưỡng hay mức độ căng thẳng trong ngày. Khi các yếu tố này mất cân bằng, cảm xúc dễ trở nên bất ổn. Người thiếu ngủ có thể nhanh cáu kỉnh, người dùng quá nhiều caffeine dễ rơi vào trạng thái hưng phấn rồi mệt mỏi, còn thói quen sinh hoạt thất thường khiến hệ thần kinh luôn trong tình trạng căng kéo.

Một số bệnh lý thể chất và tinh thần cũng liên quan mật thiết đến rối loạn cảm xúc. Các rối loạn tâm thần như rối loạn lưỡng cực, rối loạn nhân cách thể bất định hay trầm cảm đều có đặc điểm chung là khiến người bệnh trải qua những đợt biến động mạnh về cảm xúc. Với rối loạn lưỡng cực, tâm trạng có thể luân phiên giữa phấn khích quá mức và kiệt quệ tinh thần. Trong khi đó, người mắc rối loạn nhân cách dễ chuyển từ yêu thích sang tức giận chỉ trong thời gian ngắn, khiến các mối quan hệ trở nên khó duy trì ổn định.

Trầm cảm cũng là nguyên nhân phổ biến khiến tâm trạng chán nản kéo dài, kèm theo sự bồn chồn, cáu kỉnh hoặc mất hứng thú với hoạt động thường ngày. Ngoài ra, các vấn đề khác như rối loạn căng thẳng sau chấn thương, tăng động giảm chú ý hay tâm thần phân liệt đều có thể gây dao động cảm xúc.

Khi sức khỏe thể chất tác động đến tâm trạng

Nhiều bệnh lý thần kinh và nội tiết cũng dẫn đến cảm xúc thất thường. U não, suy giáp, đa xơ cứng, tiểu đường hay nhiễm trùng như viêm não, HIV không chỉ ảnh hưởng sức khỏe thể chất mà còn làm suy giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Khi cơ thể chịu đau đớn, mệt mỏi hoặc biến đổi hormone, tâm trạng dễ chìm vào trạng thái tiêu cực.

Làm gì để ổn định cảm xúc?

Theo các bác sĩ, việc quan trọng nhất là xác định nguyên nhân. Nếu tình trạng xuất phát từ các bệnh lý tiềm ẩn, người bệnh cần tuân thủ điều trị theo hướng dẫn chuyên môn. Với trường hợp liên quan đến thói quen sinh hoạt, điều chỉnh lối sống là chìa khóa giúp giảm biến động cảm xúc. Giấc ngủ đủ, hạn chế caffeine và chất kích thích, duy trì chế độ ăn khoa học sẽ giúp hệ thần kinh hoạt động ổn định hơn.

Các chuyên gia khuyên người gặp tình trạng tâm trạng thất thường nên luyện tập các phương pháp thư giãn như thiền định, chánh niệm, yoga hoặc các bài thở sâu để tăng cảm giác bình tĩnh. Khi nhận thấy cảm xúc biến đổi quá mức hoặc kéo dài, việc tìm đến cơ sở y tế để được đánh giá là cần thiết nhằm tránh để vấn đề tiến triển thành rối loạn nghiêm trọng hơn.

12 loại thực phẩm giúp cải thiện tâm trạng mà bạn không ngờ tới

Trẻ bị trầm cảm không chỉ ảnh hướng đến tâm trạng mà còn tác động đến sức khỏe

Thực phẩm cải thiện trầm cảm và tâm trạng