Sự thật về gym và chiều cao trẻ em, chuyên gia nói gì?

Gần đây, trên các diễn đàn phụ huynh và mạng xã hội nổi lên nhiều thảo luận xoay quanh mối lo ngại: “Tập gym sớm có thể làm trẻ bị lùn.” Nhiều phụ huynh tỏ ra e ngại, cho rằng việc sử dụng tạ hoặc luyện tập quá sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của xương và chiều cao của trẻ.

Tuy nhiên, BS.CK2 Ngô Hồng Phúc, Phó trưởng Khoa Bỏng – Chỉnh trực tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 thì quan điểm tập gym làm trẻ bị lùn là chưa đúng. Nếu trẻ tập luyện đúng cách, có người hướng dẫn chuyên môn và lựa chọn bài tập phù hợp với lứa tuổi thì việc tập gym không ảnh hưởng đến chiều cao. Trái lại, những bài tập thể lực hợp lý còn giúp tăng mật độ xương, làm cho xương cứng chắc hơn. Tuy nhiên, nếu tập sai kỹ thuật, dùng tạ quá nặng hoặc không phù hợp với độ tuổi, nguy cơ chấn thương sụn tăng trưởng – nơi quyết định chiều dài xương – là hoàn toàn có thể và khi đó mới thực sự ảnh hưởng đến chiều cao.

Một số nghiên cứu gần đây cũng cho thấy, tập gym không cản trở sự phát triển của lớp sụn đầu xương — ngược lại, nếu hợp lý, nó còn kích thích tăng trưởng chiều cao ở trẻ vị thành niên.

Theo bác sĩ Ngô Hồng Phúc, trẻ từ 7–8 tuổi có thể bắt đầu bằng những bài tập đơn giản như chống đẩy, gập bụng, nhảy dây. Với các bài tập có tạ hoặc máy móc, cần đợi đến khoảng 12 tuổi trở lên và phải được giám sát bởi huấn luyện viên chuyên nghiệp. Ngoài ra, tập luyện hợp lý còn giúp cải thiện sức bền, tăng sức mạnh cơ bắp, xây dựng thói quen vận động lành mạnh và hỗ trợ tăng cường miễn dịch. Nếu cơ bắp phát triển một cách tự nhiên qua vận động lành mạnh thì không vấn đề. Nhưng nếu ép cơ phát triển quá nhanh bằng cách tập quá nặng hoặc sử dụng chất hỗ trợ (như hormone hay thực phẩm chức năng) thì có thể dẫn đến rối loạn nội tiết, tổn thương gan thận và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. 

Bác sĩ Ngô Hồng Phúc nhấn mạnh, quan điểm “tập gym làm trẻ bị lùn” là chưa đúng. Điều quan trọng là phải tập đúng kỹ thuật, đúng lứa tuổi và có sự theo dõi phù hợp để trẻ phát triển toàn diện cả về sức khỏe lẫn chiều cao.

Nguy cơ trẻ thường gặp khi tập gym sai cách: Có thể bị tổn thương cơ, khớp, giãn dây chằng; Tổn thương cột sống hoặc sụn tăng trưởng; Gây kiệt sức, suy giảm miễn dịch nếu tập quá sức

Phụ huynh cần lưu ý, trẻ không nên tập gym nếu mắc các bệnh lý như bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính, rối loạn cơ xương khớp (như loãng xương bẩm sinh), Đang trong giai đoạn điều trị chấn thương.

Để con em có thể tập luyện an toàn, đúng cách, các bậc phụ huynh nên chọn phòng tập có chương trình riêng cho trẻ, huấn luyện viên chuyên nghiệp nếu có kế hoạch cho trẻ tập gym. Không để trẻ dùng thực phẩm chức năng tăng cơ, đặc biệt sản phẩm chứa hormone vì dễ gây rối loạn nội tiết, hại gan thận. Đặc biệt, hãy luôn đồng hành cùng con, định hướng mục tiêu rèn luyện vì sức khỏe, tăng sức bền và kỹ năng vận động thay vì chỉ nhắm đến ngoại hình. Nếu trẻ có biểu hiện lo âu, tự ti về hình thể hay kiểm soát ăn uống cực đoan, phụ huynh nên tìm đến chuyên gia tâm lý sớm.

Đỗ Huệ