Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Vì sao cơ thể lại mệt mỏi sau giấc ngủ buổi chiều?

Dù chỉ chợp mắt trong thời gian ngắn, nhiều người vẫn cảm thấy choáng váng, uể oải hoặc nặng đầu khi tỉnh dậy sau giấc ngủ buổi chiều. Hiện tượng này khá phổ biến và bắt nguồn từ nhiều cơ chế sinh lý liên quan đến nhịp sinh học, giai đoạn ngủ sâu hoặc thói quen sinh hoạt sai lệch.

Nhịp sinh học tự nhiên bị ảnh hưởng

Ngủ quá nhiều khiến cơ thể rơi vào trạng thái đảo lộn nhịp sinh học (Ảnh minh họa)
Ngủ quá nhiều khiến cơ thể rơi vào trạng thái đảo lộn nhịp sinh học (Ảnh minh họa)

Cơ thể con người vận hành theo đồng hồ sinh học, trong đó chu kỳ tỉnh táo và buồn ngủ thay đổi theo từng thời điểm trong ngày. Buổi chiều thường là thời gian mức năng lượng giảm nhẹ, nhưng nếu ngủ quá lâu, cơ thể có thể rơi vào trạng thái đảo lộn nhịp sinh học, khiến đầu óc trở nên lờ đờ khi thức dậy. Điều này đặc biệt dễ xảy ra ở những người có thói quen ngủ muộn vào ban đêm.
Khi nhịp sinh học bị lệch, não bộ phải mất thêm thời gian để tái cân bằng các hormone thức tỉnh như cortisol. Vì vậy, cảm giác mệt mỏi sau khi ngủ trưa không phải dấu hiệu bất thường, mà là phản ứng tự nhiên khi cơ thể bị đánh thức không đúng thời điểm sinh học tối ưu.
Rơi vào giai đoạn ngủ sâu

Ngủ vào buổi chiều khiến việc thức dậy trở nên khó khăn hơn (Ảnh minh họa)
Ngủ vào buổi chiều khiến việc thức dậy trở nên khó khăn hơn (Ảnh minh họa)

Nếu giấc ngủ buổi chiều kéo dài quá 20-30 phút, cơ thể rất dễ rơi vào giai đoạn ngủ sâu. Việc bị đánh thức đột ngột trong giai đoạn này dẫn đến quán tính giấc ngủ tình trạng đầu óc mụ mị, phản xạ chậm, cơ thể nặng nề. Tình trạng này có thể kéo dài từ vài phút đến hơn một giờ tùy cơ địa.
Ngủ sâu mang nhiều lợi ích vào ban đêm, nhưng khi xuất hiện vào buổi chiều, việc thức dậy trở nên khó khăn hơn bình thường. Đây là lý do nhiều người càng ngủ lâu lại càng mệt, trái ngược với mong muốn phục hồi năng lượng nhanh chóng.
Không gian và chất lượng giấc ngủ kém
Ngủ trong môi trường không phù hợp như thiếu ánh sáng tự nhiên, phòng quá nóng, quá lạnh hoặc ồn ào khiến giấc ngủ trưa không trọn vẹn. Cơ thể dễ bị đánh thức giữa chừng, gây gián đoạn chu kỳ ngủ và tạo cảm giác uể oải khi tỉnh dậy. Các yếu tố như tư thế ngủ không đúng hoặc nằm nghỉ ngay sau khi ăn cũng làm tăng cảm giác nặng nề.
Ngoài ra, việc ngủ gục trên bàn hoặc ghế dài khiến cơ bắp bị chèn ép, tuần hoàn máu giảm. Điều này góp phần tạo nên cảm giác ê ẩm, tê cứng và mệt mỏi sau khi tỉnh giấc, dù thời gian ngủ không quá dài.
Ngủ không đúng thời điểm trong ngày

Ngủ không đúng thời điểm khiến cơ thể mệt mỏi khi thức dậy (Ảnh minh họa)
Ngủ không đúng thời điểm khiến cơ thể mệt mỏi khi thức dậy (Ảnh minh họa)

Không phải thời điểm nào buổi chiều cũng thích hợp để ngủ. Ngủ sau 15 giờ có thể khiến não bộ lẫn lộn với thời gian ngủ ban đêm, làm giảm sự tỉnh táo và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ tối. Điều này khiến cơ thể vừa mệt sau ngủ trưa, vừa khó ngủ hơn vào buổi tối, tạo nên vòng lặp mệt mỏi kéo dài.
Thời điểm lý tưởng để nghỉ trưa là từ 12h30 đến 14h, khi mức năng lượng giảm tự nhiên. Một giấc ngủ ngắn trong khung giờ này giúp phục hồi hiệu quả mà không gây tác dụng ngược.