Cách cúng và chuẩn bị đồ cúng đón Tết

Cúng giao thừa còn được gọi là lễ trữ tịch, một nghi lễ rất quan trọng đối với mỗi gia đình người Việt được cử hành vào thời khắc kết thúc năm cũ và chào đón năm mới.

Ngoài ra, trong quá trình chuyển giao công việc các vị thần có mang theo quân lính của mình nên đây cũng chính là lúc trừ tà đuổi quỷ hiệu quả nhất. Vì vậy, cúng giao thừa còn được coi là lễ đuổi ma quỷ.

Không chỉ vậy, cúng giao thừa còn là để rước ông bà tổ tiên của chúng ta về chơi lễ Tết, nhìn con cháu sum vầy vui vẻ bên gia đình.

 Mâm cỗ cúng

• Mâm ngũ quả
• Hương 
• Hoa
• Đèn (nến)
• Trầu cau
• Muối gạo
• Trà rượu
• Quần áo mũ nón thần linh
• Thủ lợn luộc ( thịt luộc)
• Gà trống luộc
• Xôi
• Bánh chưng

Lễ cúng Giao thừa cốt ở sự thành tâm, nên quan trọng là thời điểm cúng và sự trang trọng của gia chủ, chứ không quá coi trọng lễ vật. Vì vậy, tùy từng hoàn cảnh, điều kiện và không gian hành lễ.

Thủ tục cúng Giao thừa

Lễ cũng Giao thừa có thể tiến hành tại tư gia, cũng còn được tiến hành tại các đình, miếu, văn chỉ trong xóm. Ban thờ được thiết lập ngoài trời thường cũng giản tiện. Những gia đình có xây cây hương trước nhà thường bày lễ trong chiếc khay hoặc mâm nhỏ và đặt lên cây hương để cúng. Nếu không có cây hương, có thể đặt trên chiếc bàn nhỏ hoặc chiếc ghế cao trước cửa nhà cũng được. Khi cúng giao thừa ngoài trời thường không có bát hương, mà hương cắm trực tiếp lên đĩa xôi, bánh chưng, đĩa gạo hoặc lấy chiếc lọ nhỏ để cắm hương là được.

Thường là trước giao thừa mấy phút, gia chủ khăn áo tề chỉnh bày lễ, thắp nến hoặc đèn dầu trên mâm cỗ cúng rồi lên hương. Sau đó khấn bài văn khấn, thành tâm cầu xin vị Tân vương hành khiển phù hộ độ trì cho một năm nhiều may mắn.

Dưới đây chúng tôi giới thiệu bài văn khấn mang tính chất tham khảo, hoặc có thể chỉ cần khấn nôm, cốt ở tâm thành là được.

Nam mô A di đà Phật (3 lần)

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.

Con kính lạy Đức Bồ tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị tôn thần.

Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Lưu Vương Hành khiển, Ngũ Ôn hành binh chi thần, Nguyễn Tào phán quan.

Con kính lạy ngài đương niên thiên quan Chu Vương Hành Khiển, Thiên Ôn hành binh chi thần, Lý Tào phán quan.

Con kính lạy các ngài Ngũ Phương, Ngũ Hổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần.

Nay là phút giao thừa năm... với năm....

Chúng con là: ..., sinh năm: ..., hành canh: ... tuổi, cư ngụ tại số nhà:..., ấp/khu phố:..., xã/phường ..., quận/huyện/ thành phố ..., tỉnh/thành phố ...

Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc. Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật-Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cái Thái tuế, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân, và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, tứ thời bát tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần.

Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 vái).

Sau khi hết tuần hương thì hạ lễ, cả gia đình quây quần thụ lộc, uống chén rượu xuân và cùng chúc nhau năm mới an khang thịnh vượng.

Nếu có điều kiện thì tiến hành cả lễ cũng ngoài trời và trong nhà cũng tốt, còn không chỉ cần cúng ngoài trời là được. Bởi vì chiều Ba mươi, gia đình nào cũng đã làm cỗ cúng Tất niên, mời tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu rồi. Sau đó đến sáng mùng Một lại làm cỗ cúng năm mới. Như thế đã là rất đầy đủ, nên lúc giao thừa không cúng trong nhà cũng không có gì thiếu sót.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo

Nguyễn Thương