Những bệnh viện và bác sĩ nói không với phong bì

Gần đây phong trào nói không vói phong bì lan rộng ra nhiều lĩnh vực từ y tế, giáo dục, hành chính... Một số trường học trong ngày 20/11 và các bệnh viện lớn nhỏ cũng phát động phong trào nói không với phong bì. Thậm chí có địa phương còn ra văn bản yêu cầu, kêu gọi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, sỹ quan, chiến sỹ các lực lượng vũ trang gương mẫu thực hiện không đưa, nhận “phong bì” trong quá trình làm việc, phục vụ, hướng dẫn, giúp đỡ, giải quyết công việc cho nhân dân và doanh nghiệp...

Ngành y tế thời gian qua cũng khá “nóng” với tình trạng y - bác sĩ nhận phong bì. Chính Bộ trưởng Bộ Y tế đã nhiều lần đề cập vấn nạn này và từng nhấn mạnh về việc bác sĩ phải cương quyết không nhận phong bì, bệnh nhân và người nhà cũng không đưa phong bì.

Theo các tác giả đề án, tham nhũng trong ngành y tế là phổ biến trên thế giới, là yếu tố gây nghèo hóa (Vian và Keller 2010, Phòng, chống tham nhũng trong y tế: Các chiến lược hạn chế chi phí không chính thức) và ảnh hưởng nghiêm trọng đến mục tiêu công bằng, hiệu quả trong chăm sóc y tế.

Tháng 11-2009, Chính phủ phối hợp với các tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ trong nước đã tổ chức đối thoại lần thứ 6 về chủ đề phòng, chống tham nhũng trong ngành y tế. Hội thảo khuyến cáo, cần có thêm các nghiên cứu làm cơ sở cho việc giải quyết cơ bản vấn đề tham nhũng trong ngành y tế của Việt Nam, thể hiện ở bốn phạm vi: (1) chi phí không chính thức của người dân trong sử dụng dịch vụ y tế; (2) kém minh bạch trong quản lý ; (3) mâu thuẫn lợi ích, và (4) vi phạm y đức.

Theo đó từ cuối tháng 9/2011, 5 bệnh viện tuyến trung ương tại Hà Nội là Bạch Mai, Việt Đức, Phụ Sản Trung Ương, bện viện K và E bắt đầu thí điểm thực hiện quy tắc ứng xử nhằm nâng cao y đức của nhân viên y tế, trong đó có nội dung bác sỹ nói không với phong bì. Công đoành ngành y tế sẽ kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các bệnh viện.

Lâu nay, đại đa số người dân khi bước chân vào BV đều có suy nghĩ phải có phong bì "lót tay" cho bác sĩ, y tá thì mới được khám, chữa bệnh nhanh hơn, chăm sóc chu đáo hơn. “Thực lòng, tâm lý đi BV mà không có phong bì "lót tay" bác sĩ, tôi không yên tâm chút nào. Bởi lẽ, tất cả những người khác đều làm “phong bì”, nếu tôi không biết cách “thăm hỏi” bác sĩ, biết đâu lại có chuyện không may xảy ra”- chị Nguyễn Thị Hoài Châu (Cầu Giấy) quan niệm.

Còn ông Nguyễn Sinh Lực (quận Hai Bà Trưng) cho rằng: “Chỉ cần đến một số BV, hỏi bất cứ người nhà có bệnh nhân phải vào viện mổ hay sinh đẻ, đều có thể dễ dàng nhận được câu trả lời chung là phải “phong bì” cho kíp mổ. Không có mức giá chung nào nhưng ít nhiều cũng phải “cảm ơn” để được bác sĩ tận tình”.

Chia sẻ về điều này, Giám đốc BV Phụ sản Hà Nội - PGS.TS Nguyễn Duy Ánh - cho hay, đi khám bệnh, điều trị, người Việt Nam rất thích thể hiện lòng biết ơn với thầy thuốc nên muốn cảm ơn bác sĩ, nhất là lúc xong việc, cảm ơn xong mới yên tâm đi về.

“Tôi cho rằng đây cũng là một văn hóa của người Việt nhưng có lẽ trong BV phải dẹp cái này vì người dân thích làm như vậy nhưng họ không hiểu được mặt trái của chuyện phong bì. Hệ lụy của nó rất nhiều. Người không đưa phong bì nhìn vào người đưa phong bì sẽ chạnh lòng rồi luôn mặc cảm rằng mình không được chăm sóc tốt. Đây là điều nguy hiểm”- PGS Nguyễn Duy Ánh nói.

Nhiều năm qua, phong trào “nói không với phong bì” tại Bệnh viên Tim Hà Nội được thực hiện gần như triệt để. Lãnh đạo Hà Nội luôn tự hào biểu dương, cũng như chỉ đạo các đơn vị cần học tập. Do đơn vị có cách làm sáng tạo, quyết tâm cao và quan trọng nhất vẫn là nêu cao chữ “Tâm” của người thầy thuốc. Với công việc khó khăn này đem lại hiệu quả cao, cũng có nhiều bài học kinh nghiệm.

PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội khẳng định: Nhiều năm qua, Bệnh viện không hề nhận được bất cứ một đơn thư hay khiếu nại nào về tình trạng người bệnh đút lót phong bì cho bác sỹ, y tá để được khám chữa bệnh thuận lợi. Nếu ai thấy tình trạng này xảy ra cần phản ánh để bệnh viện điều tra, làm rõ và có hình thức xử lý.

Đặc biệt, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh tay và thiết thực để dẹp bỏ một thực trạng rất xấu, đã tồn tại lâu nay trong ngành y, đó là chuyện bệnh nhân vào bệnh viện phải có phong bì cảm ơn thầy thuốc. Với sự quyết tâm, thống nhất cao của tập thể Bệnh viện, chúng tôi đã đề ra các quy định mới và có phần nghiêm khắc, để răn đe những nhân viên y tế nhận phong bì từ bệnh nhân.

Giám đốc BV Lão khoa T.Ư - TS Nguyễn Trung Anh cho rằng, từ nhiều năm nay, ngành y tế đã có nhiều nỗ lực trong việc hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận theo khía cạnh là cán bộ ngành y tế có cuộc sống nói chung rất khó khăn. Vì vậy, việc để xảy ra tình trạng “phong bì” là hoàn toàn có thể. Để loại bỏ tình trạng này, theo Giám đốc BV Lão khoa T.Ư, mỗi BV phải từng bước cải thiện, tự chuyển mình để tăng thêm nguồn thu, bù đắp vào các nguồn thu nhập cho nhân viên để họ có thể yên tâm trong công việc.

Trong khi đó, Phó Giám đốc BV Bạch Mai - TS Nguyễn Ngọc Hiền cho rằng, có thể hạn chế tối đa tình trạng “phong bì bệnh viện” bằng cách thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó ngoài nâng cao thu nhập, đời sống cho y, bác sĩ thì phải giáo dục y đức, siết chặt quản lý, tăng cường giám sát.

Thực tế, những BV nào quán triệt nghiêm túc tới toàn thể cán bộ, nhân viên, quản lý tốt, giám sát chặt và khi phát hiện trường hợp nào sai phạm kiên quyết xử lý thật nghiêm thì chắc chắn tình trạng đưa, nhận phong bì giữa bệnh nhân với y, bác sĩ trong BV đó sẽ được hạn chế tối đa.

Nguyễn Dung