Những lưu ý trong ngày cúng ông Công ông Táo

Theo GS Trần Lâm Biền - nhà nghiên cứu văn hóa dân gian - phong tục thờ cúng Táo quân của dân tộc ta không phải là một hủ tục mê tín dị đoan.

Theo đó, cứ đến ngày 23 tháng Chạp (âm lịch), Táo quân lên chầu trời để báo cáo với Ngọc Hoàng việc làm tốt, xấu của gia chủ trong năm. Nên khi cúng người ta hay cúng bánh mật để Táo quân ăn, khi lên báo cáo thiên đình sẽ nói những lời ngọt ngào, có lợi cho gia chủ… 

Tín ngưỡng này giàu ý nghĩa nhân văn, hướng con người ta tích cực làm việc tốt, sống lương thiện. GS Trần Lâm Biền chia sẻ: "Theo truyền thống thì lễ cúng Táo quân chỉ cần mâm cơm, chè ngọt, trầu cau, hoa quả đơn giản, không cần quá cầu kỳ...".

Cúng ông Táo ông Công giờ nào

Các gia đình có thể cúng trước đấy vài ngày, có thể làm lễ cúng từ ngày 20- 23 tháng chạp, vói ngụ ý mình sẽ báo cáo mọi việc với ông Táo ở nơi trang nghiêm, sạch sẽ. Thông thường sẽ làm cơm cùng trước 12 giời trưa, theo quan niệm dân gian sau 12 giờ trưa đã đóng cửa thiên đình. Vì vậy, ngày 23 có thể cúng trong buổi sáng 

Tùy theo tập tục, tín ngưỡng, truyền thống của từng địa phương, gia đình sẽ cúng ông Táo ông Công ở trong bếp hay ở ban thờ Chính và nên tuân theo tập tục đó. Việc cúng ông Công ông Táo không câu nệ cúng ở đâu, nhưng nét chung nhất là cúng ở nơi trang nghiêm, sạch sẽ.

Đặc biệt, trước khi cúng không bao sái, rút chân nhang, dọn dẹp bàn thờ trước khi cúng ông Công ông Táo. Công việc này nên thực hiện sau khi tiến hành lễ cúng xong xuôi.

Lưu ý khi lau dọn ban thờ

Điều quan trọng là chúng ta phải làm việc này một cách thật thành tâm, nghiêm túc để thể hiện lòng thành kính với bề trên.

Việc lau dọn ban thờ sạch sẽ, các dụng cụ lau dọn như chổi hoặc khăn thường được dùng riêng. Nước lau bàn thờ trước tiên là nước sạch. Sau đó dùng rượu trắng với gừng để lau sạch bàn thờ. Khi lau bát hương phải giữ nguyên bài vị, không được xoay ngay xoay dọc để lau sạch.

Chuẩn bị mâm cỗ

Tùy vào phong tục và hoàn cảnh gia đình mà mâm cỗ cúng ông Công ông Táo được chuẩn bị khác nhau, có thể làm lễ cúng chay hoặc lễ mặn.

Lễ mặn: 1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, thịt vai luộc, 1 bát canh, 1 đĩa xào, 1 đĩa giò, 1 đĩa xôi, 1 đĩa hoa quả, 1 ấm trà, 3 chén rượu, 1 quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa tươi, cá chép để làm phương tiện để ông Táo lên trời. Cũng tùy vào hoàn cảnh gia đình có thể làm mâm cơm thịnh soạn hoặc đơn gian bình thường.

Lễ chay: Hoa quả, bánh kẹo, 3 bộ mũ ông Công ông Táo( theo truyền thống có 2 ông 1 bà, mũ ông có cánh chuồn, mũ bà không), 3 con cá chép.

Việc cúng bái thịnh soạn hay đơn giản quan trọng nhất vẫn là tâm thành, thể hiện đạo lý truyền thống của người Việt Nam.

Khấn cúng ông Táo ông Công

Có rất nhiều bài cùng, có bài văn khấn nôm để tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời. Bên cạnh đó là lễ nghiêm trang thành kính.

Táo Quân là các vị thần cai quản bếp núc, khi lên Thiên Đình để bẩm báo Ngọc Hoàng về những việc làm đúng sai của gia chủ trong một năm qua. Vì vậy gia chủ không nên khấn xin tài lộc, sung túc mà chỉ cần thành tâm vái là đủ.

Mặc thế nào để cúng ông Táo ông Công

Người thực hiện lễ nghi cúng ông Táo ông Công cần lưu ý phải giữ thân thanh sạch. Khi hành lễ ăn mặc chỉnh chu, gọn gàng kín đáo không mặc quần đùi, áo ba lỗ, váy ngắn,.. Trong lúc khấn cúng phải giữ tâm thái hoan hỉ vui vẻ để tạo ra năng lượng tích cực.

Nguyễn Thương