Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Vì sao người lớn tuổi tim lại đập chậm hơn?

Tuổi tác không chỉ khiến làn da nhăn nheo hay tóc bạc đi, mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động của tim. Nhiều người cao tuổi nhận thấy nhịp tim của mình chậm hơn trước và lo lắng về điều này. Thực tế, đây là một hiện tượng sinh lý phổ biến, phản ánh sự thay đổi tự nhiên của hệ tim mạch theo thời gian.

Sự lão hóa của nút xoang

Khi càng lớn tuổi nút xoang ở tim bị thoái hóa (Ảnh minh họa)
Khi càng lớn tuổi nút xoang ở tim bị thoái hóa (Ảnh minh họa)

Nút xoang là vùng nhỏ nằm ở tâm nhĩ phải, đóng vai trò như máy phát nhịp tự nhiên của tim, gửi tín hiệu điện giúp tim co bóp nhịp nhàng. Khi tuổi tăng, các tế bào trong nút xoang bị thoái hóa, mất dần khả năng phát tín hiệu đều đặn. Kết quả là tim đập chậm hơn, đôi khi không ổn định.
Ngoài ra, mô xơ và sẹo có thể hình thành trong hệ thống dẫn truyền điện của tim, cản trở tín hiệu di chuyển hiệu quả. Hiện tượng này khiến tim người lớn tuổi không phản ứng linh hoạt khi cơ thể cần tăng nhịp, chẳng hạn lúc vận động hoặc căng thẳng, dẫn đến cảm giác mệt, chóng mặt hoặc hụt hơi.
Giảm nhạy cảm của hệ thần kinh tự chủ

Hệ thần kinh tự chủ theo thời gian sẽ bị giảm sút, không còn bắt nhịp linh hoạt như trước (Ảnh minh họa)
Hệ thần kinh tự chủ theo thời gian sẽ bị giảm sút, không còn bắt nhịp linh hoạt như trước (Ảnh minh họa)

Hệ thần kinh tự chủ bao gồm hệ giao cảm và phó giao cảm chúng đóng vai trò điều chỉnh tốc độ tim tùy theo nhu cầu của cơ thể. Khi còn trẻ, hệ này hoạt động nhanh nhạy, giúp tim tăng tốc khi cần và chậm lại khi nghỉ. Nhưng theo thời gian, khả năng phản ứng của hệ thần kinh giảm sút, làm tim không còn bắt nhịp linh hoạt như trước.
Cụ thể, hệ giao cảm ở người lớn tuổi ít tiết norepinephrine hơn chất giúp tăng nhịp tim khi vận động. Ngược lại, hệ phó giao cảm lại hoạt động mạnh hơn, góp phần làm tim đập chậm hơn trong trạng thái nghỉ ngơi. Đây là sự thích nghi tự nhiên, nhưng nếu chậm quá mức, có thể báo hiệu rối loạn nhịp tim.
Ảnh hưởng của thuốc và bệnh lý mạn tính
Nhiều người cao tuổi phải sử dụng thuốc hạ huyết áp, thuốc tim mạch hoặc an thần. Một số loại thuốc này, đặc biệt là nhóm chẹn beta, có tác dụng làm giảm nhịp tim để giảm gánh nặng cho tim. Dù hiệu quả điều trị tốt, song việc dùng lâu dài có thể khiến nhịp tim giảm xuống dưới mức bình thường.
Ngoài ra, các bệnh lý như suy giáp, rối loạn điện giải, hoặc tổn thương cơ tim sau nhồi máu cũng ảnh hưởng đến tốc độ dẫn truyền điện trong tim. Khi kết hợp với quá trình lão hóa tự nhiên, chúng làm nhịp tim chậm đi rõ rệt, thậm chí gây ra tình trạng nhịp chậm xoang một dạng rối loạn cần theo dõi y tế.
Khi nào nhịp tim chậm trở thành vấn đề?

Nếu nhịp tim có dấu hiệu đập kém hơn bình thường, cần được đi khám để điều trị (Ảnh minh họa) 
Nếu nhịp tim có dấu hiệu đập kém hơn bình thường, cần được đi khám để điều trị (Ảnh minh họa) 


Không phải mọi trường hợp tim đập chậm đều đáng lo. Ở một số người, nhất là người luyện tập thể thao đều đặn, nhịp tim thấp (khoảng 50-60 lần/phút) là dấu hiệu của tim khỏe và hiệu quả. Tuy nhiên, nếu người cao tuổi có nhịp tim dưới 50 lần/phút kèm theo triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt, ngất xỉu… thì cần đi khám sớm.